آیا ایران واکنشی گسترده و منطقهای به حمله احتمالی خواهد داشت؟
- کارشناس ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل هشدار میدهد واکنش ایران به هر حملهای گسترده، شدید و احتمالاً فرسایشی خواهد بود.
- منطق تهران بر بازدارندگی از طریق ایجاد ریسک سیستماتیک در بازار انرژی جهانی استوار است.
- هر جنگ گستردهای میتواند به یک بحران مهارنشدنی منطقهای تبدیل شود.
ولی نصر، کارشناس ارشد مرکز مطالعات راهبردی و بینالملل، در تحلیلی مفصل به اهداف و استراتژی ایران در مذاکرات و همچنین سناریوهای احتمالی واکنش به حمله پرداخته است. او هشدار میدهد که این بار شرایط با گذشته متفاوت است و ایران برای پاسخی گسترده و منطقهای آماده است.
اهداف ایران در مذاکرات: بیاعتمادی و مطالبه تضمین
ولی نصر توضیح میدهد که هسته اصلی موضع ایران در مذاکرات، «بیاعتمادی و مطالبه تضمین» است. تهران حتی در صورت رسیدن به توافق، به تعهدات آمریکا اعتماد ندارد و نگران خروج یکجانبه یا عدم اجرای تعهدات از سوی واشنگتن است. به گفته او، ایران به دنبال توافقی «متنمحور» و «ریزبهریز» است که در آن ضمانتهای اجرایی و امتیازات اقتصادی ملموس و قابل راستیآزمایی مشخص شده باشد. هدف این است که از اعلام یک پیروزی تبلیغاتی توسط رئیسجمهور آمریکا بدون دادن امتیاز واقعی به ایران جلوگیری شود.
تغییر محاسبات با افزایش هزینهها
نصر تأکید میکند که یکی از تفاوتهای کلیدی وضعیت کنونی، «از بین رفتن عنصر غافلگیری» است. ایران اینبار منتظر حمله است، بازسازیهای لازم را انجام داده و آماده پاسخگویی است. به باور این کارشناس، ایران به این جمعبندی رسیده که واکنشهای نمادین سودی ندارد و در صورت وقوع حمله، به دنبال «تغییر محاسبات واشنگتن و تلآویو» از طریق افزایش چشمگیر هزینهها خواهد بود.
استراتژی بازدارندگی: هدف قراردادن منافع آمریکا و بازار انرژی
بر اساس این تحلیل، ایران اینبار به بستن تنگه هرمز اکتفا نخواهد کرد و به سمت «اخلال هدفمند در بازار انرژی جهانی» حرکت میکند. این اقدام میتواند شامل حمله به تأسیسات تولیدی، خطوط لوله، پایانههای صادراتی یا نفتکشها باشد. علاوه بر این، ایران ممکن است مستقیماً منافع آمریکا، از جمله پایگاهها، ناوها یا شرکای اقتصادی را هدف قرار دهد تا محاسبات سیاسی رئیسجمهور آمریکا را تحت تأثیر قرار دهد.
پیامدهای منطقهای یک جنگ گسترده
ولی نصر اشاره میکند که ایران تلاش کرده به کشورهای همسایه از جمله خلیج فارس و ترکیه این پیام را برساند که هرگونه جنگ گسترده میتواند به یک «بحران مهارنشدنی منطقهای» تبدیل شود. پیامدهایی مانند موج پناهندگان و بیثباتی در مناطق مرزی، بخشی از راهبرد بازدارندگی غیرمستقیم تهران برای نشان دادن هزینههای بالای درگیری است.
منبع: Afkarnews
اخبار سیاسی