آیا اضطراب مرگ، ریشه اصلی ترسهای ماست؟ نگاهی به کتاب «خیره به خورشید» اثر اروین یالوم
مروری کوتاه بر خبر
- کتاب «خیره به خورشید» اثر اروین یالوم به بررسی ترس از مرگ به عنوان بنیادیترین اضطراب انسان میپردازد.
- یالوم معتقد است اضطراب مرگ، عامل پنهان بسیاری از اضطرابها، وسواسها و بحرانهای زندگی است.
- این اضطراب اغلب به شکل غیرمستقیم، مثلاً به صورت احساس پوچی یا افسردگی ظاهر میشود.
- پذیرش واقعیت مرگ میتواند زندگی را معنا بخشد و آن را از حالت ناخودآگاه به آگاهانه تغییر دهد.
- احساس «استثنا بودن» یک مکانیسم دفاعی ناهشیار در برابر پذیرش فناپذیری است.
مروری بر کتاب «خیره به خورشید»
«خیره به خورشید» نوشته اروین یالوم، روانپزشک و رواندرمانگر آمریکایی، اثری است که به کاوش در بنیادیترین اضطراب انسان، یعنی ترس از مرگ، میپردازد. یالوم در این کتاب با ترکیب تجربیات بالینی، داستان بیماران، تأملات شخصی و ارجاعهای فلسفی، نشان میدهد آگاهی از مرگ چگونه میتواند به جای فلج کردن، محرکی برای بیداری باشد.
ایده مرکزی: اضطراب مرگ، ریشه اضطرابهای دیگر
ایده محوری کتاب این است که اضطراب مرگ، عامل پنهان بسیاری از اضطرابهای زندگی است. یالوم بیان میکند که ترسها، وسواسها، بحرانهای میانسالی، نگرانی درباره پیری، موفقیت، خیانت یا بیماری، در لایهای عمیقتر ریشه در هراس ناهشیار از فنا شدن دارند. انسان به جای مواجهه مستقیم، به شکلهای غیرمستقیم از این واقعیت فرار میکند.
اضطراب مرگ و تداوم روانی
از نگاه یالوم، اضطراب مرگ صرفاً ترس از پایان زیستی نیست، بلکه تهدیدی برای حس «وجود داشتن» است. ذهن انسان از کودکی حس تداومی میسازد که مرگ آن را قطع میکند. بنابراین، ترس اصلی خاموش شدن آگاهیای است که جهان را تجربه میکند. برای تحمل این حقیقت، ذهن مکانیسمهای دفاعی مانند احساس «استثنا بودن» ایجاد میکند؛ باوری ناهشیار که قوانین فناپذیری شامل حال فرد نمیشود.
ظهور غیرمستقیم اضطراب و تأثیر آن بر زندگی
اضطراب مرگ اغلب به شکل مستقیم تجربه نمیشود، بلکه خود را در قالب اضطراب عمومی، افسردگی، احساس پوچی یا بحران معنا نشان میدهد. یالوم اشاره میکند شدت این اضطراب با نحوه زندگی فرد مرتبط است. افرادی که احساس میکنند زندگی واقعی خود را نزیستهاند، اضطراب بیشتری را تجربه میکنند، زیرا مرگ را محرومیت از تحقق خود میبینند.
مرگ به عنوان نیروی سازماندهنده زندگی
یالوم به تحول روانی ناشی از مواجهه با مرگ اشاره میکند. درک محدودیت زمان، میتواند بسیاری از نگرانیهای سطحی مانند نیاز به تأیید دیگران را کمرنگ کند و توجه فرد را به تجربه مستقیم زندگی، روابط عمیقتر و حضور در لحظه معطوف نماید. در این دیدگاه، مرگ به زندگی ساختار میدهد و با ایجاد محدودیت، به هر لحظه ارزش میبخشد.
نتیجهگیری: تغییر رابطه با مرگ
هدف نهایی از بین بردن اضطراب مرگ نیست، بلکه تغییر رابطه با آن است. یالوم معتقد است پذیرش مرگ به عنوان بخشی طبیعی از وجود، زمینهای میسازد که زندگی در آن معنا پیدا میکند. «خیره شدن به خورشید»، استعارهای برای روبهرو شدن مستقیم با فناپذیری است تا توهمها کنار رفته و امکان زندگی اصیل و آگاهانه فراهم شود.
منبع: asriran.com
سبک زندگی