آیا استقرار همزمان دو ناو هواپیمابر آمریکا در خاورمیانه طبل جنگ است؟

انتشار تصویر ناو هواپیمابر «آبراهام لینکلن» توسط دونالد ترامپ، همزمان با تشدید تحرکات نظامی آمریکا در خاورمیانه، پیام بازدارندگی و فشار چندلایه به ایران را مخابره می‌کند. استقرار دو ناو هواپیمابر، تقویت سامانه‌های دفاعی در ۱۱ کشور منطقه و اعزام جنگنده‌ها و ناوشکن‌ها نشان‌دهنده آمادگی همزمان برای گزینه نظامی و حفظ مسیر مذاکره است. کارشناسان این وضعیت را «بازدارندگی قهری» می‌دانند.

تحرکات نظامی و اظهارات ترامپ

روز شنبه، دونالد ترامپ با انتشار تصویری مرموز در پلتفرم تروث سوشال، بار دیگر پرونده تنش با ایران را به صدر توجه‌ها بازگرداند. در این تصویر، ناو هواپیمابر آمریکایی یو.اس.اس آبراهام لینکلن با جنگنده‌های اف/ای-۱۸ سوپر هورنت بر عرشه دیده می‌شود. این انتشار همزمان با اظهارات تازه ترامپ درباره ایران صورت گرفت. او در پاسخ به پرسشی درباره احتمال حمله گفت: «اگر آنها پیشنهاد درست را به ما بدهند، ما این کار را نخواهیم کرد؛ اما همان‌طور که می‌دانید، از نظر تاریخی، آنها چنین نکرده‌اند.» ترامپ همچنین در گفت‌وگو با آکسیوس تأکید کرد وضعیت مذاکرات به نقطه‌ای رسیده که «یا با ایران به توافق می‌رسیم یا باید مانند دفعه قبل کار بسیار دشواری انجام دهیم.»

توصیه به ترامپ و تقویت دفاعی منطقه

سه تن از اعضای دولت دونالد ترامپ فاش کرده‌اند که مقامات ارشد امنیت ملی به رئیس‌جمهور توصیه کرده‌اند پیش از هر اقدام نظامی احتمالی علیه ایران، به پنتاگون فرصت دهد توان عملیاتی خود را در منطقه بازسازی و تقویت کند. بر پایه گزارشی از نیویورک تایمز، طرح بازآرایی نظامی آمریکا شامل تقویت سامانه‌های دفاعی در ۱۱ کشور منطقه می‌شود که در صورت تنش ممکن است در معرض واکنش ایران قرار گیرند. ارتش آمریکا در حال انتقال و استقرار سامانه‌های پدافند هوایی در پایگاه‌هایی مانند العدید در قطر، عراق، بحرین، کویت و اردن است. هدف اعلام‌شده، تضمین امنیت نیروها و زیرساخت‌های حیاتی پیش از هر سناریوی تهاجمی احتمالی است.

جزئیات ناوگان اعزامی و آرایش نظامی

گزارش‌ها حاکی است ناوگانی که ترامپ از حرکت آن به سوی منطقه سخن گفته، شامل هشت ناوشکن مجهز به موشک‌های هدایت‌شونده، سامانه‌های دفاع موشکی مستقر در خشکی و زیردریایی‌هایی با قابلیت شلیک موشک‌های کروز «تاماهاوک» است. در کنار این تجهیزات، ده‌ها جنگنده از جمله اف-۱۵ نیز به منطقه اعزام شده‌اند. همزمان، خبرگزاری آسوشیتدپرس گزارش داده که ناو هواپیمابر یو.اس.اس جرالد فورد مأمور شده تا به خاورمیانه اعزام شود و در کنار یو.اس.اس آبراهام لینکلن به عنوان دومین ناو مستقر فعالیت کند.

تحلیل کارشناسان: بازدارندگی قهری یا پیش‌درآمد جنگ؟

بسیاری از کارشناسان تأکید می‌کنند این تحرکات الزاماً به معنای آغاز فوری جنگ با ایران نیست. دکتر الیان سرکیس، پژوهشگر مسائل خاورمیانه، اعزام ناو دوم را نشانه‌ای از نزدیک شدن سطح تنش به آستانه‌های حساس و تلاشی برای تقویت نفوذ نظامی آمریکا می‌داند. به گفته او، این اقدام در مقطع کنونی بیش از آنکه مقدمه جنگ باشد، کارکرد فشار راهبردی دارد. دکتر محمد بایرام، کارشناس روابط بین‌الملل، نیز اعزام ناو دوم را «ابزار سیاسی با پوشش نظامی» توصیف می‌کند که حامل پیام‌های بازدارندگی، مذاکره‌ای و منطقه‌ای است. از منظر مطالعات راهبردی، وضعیت کنونی را می‌توان نمونه‌ای از «بازدارندگی قهری» دانست که در آن هدف، تغییر محاسبات طرف مقابل از طریق القای احتمال حمله است.

دیپلماسی زیر سایه نمایش قدرت

محمد هویدی، پژوهشگر مسائل منطقه‌ای، معتقد است راهبرد ترامپ بر دو مسیر موازی مذاکره مشروط و فشار فزاینده استوار شده. به گفته او، هدف این سیاط صرفاً امتیازگیری نیست، بلکه جلوگیری از آن است که تهران از فضای گفت‌وگو برای بازآرایی نظامی یا گسترش نفوذ منطقه‌ای استفاده کند. در مقابل، نبیل مملوک، نویسنده مسائل خاورمیانه، تأکید می‌کند دولت آمریکا همواره مسیر دیپلماتیک را کم‌هزینه‌تر می‌داند و نمایش قدرت بیش از آنکه مقدمه جنگ باشد، ابزاری برای بازدارندگی و جنگ روانی است.

منبع: فرارو

اخبار سیاسی