آیا اردوغان در حال تشکیل یک «حلقه خفهکننده» سنی علیه اسرائیل است؟
- گزارش یک موسسه تحقیقاتی اروپایی از تلاش ترکیه برای ایجاد یک ائتلاف سنی به رهبری آنکارا در اطراف اسرائیل خبر میدهد.
- گسترش حضور نظامی ترکیه و مصر در آفریقا، به ویژه در سواحل دریای سرخ، به عنوان بخشی از استراتژی محاصره تدریجی اسرائیل ذکر شده است.
- موضعگیری تند بنیامین نتانیاهو در مقابل حضور احتمالی سربازان ترک یا قطری در غزه، نشاندهنده حساسیت این تحولات است.
مروری بر گزارش یک موسسه اروپایی
گزارشی که توسط موسسه تحقیقات سیاسی «گیتستون» در اروپا تهیه و توسط پلتفرم خبری عبری «میداه» منتشر شده، از یک حرکت ژئوپلتیک در پشت صحنه خبر میدهد. این گزارش ادعا میکند در حالی که توجه جهانی بر ایران متمرکز است، رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، یک حمله دیپلماتیک را با هدف متحد کردن جهان سنی تحت رهبری آنکارا آغاز کرده است. هدف نهایی این اقدام، ایجاد یک «حلقه خفهکننده» دیپلماتیک و استراتژیک سنی در اطراف اسرائیل به عنوان جایگزینی برای محور شیعی عنوان شده است.
سفرهای دیپلماتیک فوریه ۲۰۲۶ و توافقهای کلیدی
بر اساس این گزارش، سفرهای اردوغان در اوایل فوریه ۲۰۲۶ نقطه تحولی در این روند بود. وی در سوم فوریه به عربستان، در چهارم فوریه به مصر سفر کرد و در هفتم فوریه با پادشاه اردن، عبدالله دوم، در استانبول دیدار کرد. این دیدارها اوج روند عادیسازی روابطی توصیف شده که از سال ۲۰۲۲ آغاز شد. گزارش تاکید میکند سفر به قاهره به رکود طولانی در روابط مصر و ترکیه پایان داد و دو طرف یک توافقنامه چارچوب نظامی برای تولید سلاح مشترک، تبادل اطلاعات و تمرینهای نظامی مشترک امضا کردند.
گسترش دامنه ائتلاف و نگرانیهای منطقهای
این گزارش اشاره میکند پیوستن مصر به این ائتلاف، به دلیل نظارت این کشور بر کانال سوئز و نقش آن در شمال آفریقا، نفوذ لجستیکی قابل توجهی به ترکیه میدهد که میتواند بر گذرگاههای کشتیرانی حیاتی برای اقتصاد اسرائیل تاثیر بگذارد. مذاکرات اردوغان و عبدالفتاح السیسی، رئیسجمهور مصر، همچنین شامل پروندههای غزه، سوریه و آفریقا بود. گزارش نزدیکی روابط ترکیه و عربستان را نیز بسیار حائز اهمیت میداند و از حرکت آنها به سمت همکاری استراتژیک واضح پس از سالها تنش خبر میدهد.
واکنشها و تحلیلهای رسانهای عبری
رسانههای عبری مانند یدیعوت آحارونوت این تحرکات را دلیلی بر شکلگیری ائتلافی از منافع علیه اسرائیل دانستهاند. برخی تحلیلگران در تلآویو از ظهور یک محور سنی شبیه به حلقه خفهکننده خبر میدهند که متاثر از ایدئولوژی اخوانالمسلمین و دارای پشتوانه نظامی ترکیه و حمایت مالی قطر و عربستان است. گزارش همچنین ادعا میکند مذاکرات عربستان با واشنگتن برای عادیسازی مشروط روابط با اسرائیل متوقف و احتمالاً دچار فروپاشی کامل شده است.
استراتژی محاصره تدریجی و حضور در آفریقا
گزارش تاکید میکند استراتژی اردوغان جنگ فوری نیست، بلکه یک محاصره تدریجی است که به وضوح در تحرکات آفریقایی دیده میشود. حضور و نفوذ ترکیه و مصر در کشورهایی مانند لیبی، سودان و سومالی در طول سواحل دریای سرخ مورد اشاره قرار گرفته است. گزارش به بزرگترین پایگاه نظامی ترکیه در خارج از مرزهایش در موگادیشو، پایتخت سومالی، و افزایش حضور نظامی مصر در این کشور به ۱۰ هزار سرباز اشاره میکند. این تحرکات دسترسی اسرائیل به دریای سرخ را تهدید میکند.
موضعگیریهای متقابل و آینده نامشخص
در واکنش به این تحولات، بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، موضعی جدی اتخاذ کرده و به شکل قاطعانه اعلام کرده است که سربازان ترکیه یا قطر در نوار غزه حضور نخواهند داشت. در مقابل، گزارش اشاره میکند موضع امارات متحده عربی با چشماندازهای ترکیه و مصر در تضاد است. گزارش در پایان تاکید میکند سالهای آتی مشخص خواهد کرد که آیا این دیوار سنی به یک جبهه متحد تبدیل میشود یا تحت تاثیر رقابتها تضعیف خواهد شد.
منبع: Mashreghnews
اخبار سیاسی