آیا آمریکا به جای لغو تحریمها، درآمدهای ایران را «تصرف» میکند؟
مروری کوتاه بر خبر
- یک نشریه آمریکایی احتمال لغو گسترده تحریمهای ایران در توافق جدید را بسیار کم میداند.
- این نشریه پیشنهاد میدهد آمریکا از مدل ونزوئلا استفاده کند و درآمدهای ایران را در حسابهای امانی کنترل کند.
- طبق این طرح، آمریکا میتواند در ازای آزادسازی بخشی از داراییها، سهمی از آن را طلب یا سود سپردهها را دریافت کند.
- ذخایر بینالمللی ایران بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار برآورد شده که دسترسی عملی به تنها یکچهارم آن وجود دارد.
- فضای مذاکرات تحتالشعاع بیاعتمادی ناشی از اقدامات گذشته آمریکا و اسرائیل است.
- ایران مواضع خود در مورد غیرقابل مذاکره بودن برنامه موشکی و حمایت از محور مقاومت را تکرار کرده است.
مروری بر گزارش یک نشریه آمریکایی
نشریه آمریکایی «فارن پالیسی» در گزارشی تأکید کرده که مسئولان ایرانی «نباید انتظار کاهش گسترده تحریمها را در هیچ توافق جدیدی داشته باشند». این گزارش در شرایطی منتشر شده که در داخل ایران امیدهایی برای لغو تحریمها در پی یک توافق وجود دارد، اما به عقیده کارشناسان غربی چنین اتفاقی بعید است.
الگوی ونزوئلا: کنترل درآمدهای نفتی
این نشریه با اشاره به اقدام دولت ترامپ در کنترل نفت ونزوئلا پس از ربودن نیکلاس مادورو، اعلام کرده که آمریکا میتواند از ایده قراردادهای نفتی خود با ونزوئلا در توافق هستهای با ایران هم استفاده کند. در این مدل، درآمدهای نفتی ونزوئلا در قالب «امانی» توسط ایالات متحده و در حسابهایی در قطر نگهداری میشوند. به عقیده تحلیلگر این نشریه، چنین توافقی امکان مدیریت منابع مالی کشورهای دیگر توسط وزارت خزانهداری آمریکا و ایجاد کانالهای ویژه مالی با استفاده از بانکهای کشورهای ثالث را فراهم میکند.
پیشنهاد جایگزین برای توافق با ایران
این نشریه راهحلی مشابه اما با تغییراتی را برای ایران پیشنهاد داده است. طبق این پیشنهاد، ایران هرگز «تصرف» درآمدهای خود را مانند ونزوئلا نخواهد پذیرفت، اما آمریکا میتواند در ازای آزادسازی بخشی از داراییهای ایران، سهمی از این داراییها را طلب کند. طرح مطرح شده این است که به جای لغو گسترده تحریمها، امکان سپردهگذاری میلیاردها دلار از داراییهای ایران در حسابهای بانکی ویژه فراهم شود تا سود حاصل از آن نصیب آمریکا شود. به گفته این نشریه، بهره حاصل از این سپردهها قابلتوجه خواهد بود.
جزئیات مالی و اهداف اقتصادی طرح
این نشریه نوشته که دولت ترامپ میتواند کانال مالی اختصاصیای طراحی کند که به ایران امکان دسترسی به درآمدهای نفتی انباشته و آتی را بدهد. در مقابل، ایران میتواند تعهداتی درباره نحوه استفاده از بهره این سپردهها بدهد تا منافع اقتصادی به ایالات متحده بازگردد. برای نمونه، ایران میتواند متعهد شود هر سال دستکم یک میلیارد دلار کالا و مواد اولیه از ایالات متحده وارد کند. با نرخ بهره معیار قطر معادل ۳.۸۵ درصد، دولت ترامپ تنها باید دسترسی ایران به ۲۵ میلیارد دلار از ذخایرش را فراهم کند تا پرداخت سالانه یک میلیارد دلاری خود را تضمین کند. در گذر زمان، ایران میتواند تعهداتش برای تجارت با آمریکا را افزایش دهد.
ذخایر ایران و اهرم فشار آمریکا
طبق گزارش این نشریه، ذخایر بینالمللی ایران بیش از ۱۲۰ میلیارد دلار برآورد شده، اما بنا بر تخمینهای صندوق بینالمللی پول، ایران تنها به یکچهارم این ذخایر دسترسی عملی دارد. این موضوع فشار مضاعفی را بر اقتصاد ایران وارد میکند. به عقیده تحلیلگران، آزادسازی یا بهبود دسترسی ایران به این ذخایر میتواند یکی از ابزارهای چانهزنی آمریکاییان در مذاکرات با ایران باشد.
فضای بیاعتمادی و خواستههای فراتر از هستهای
این نشریه تحلیلی به بدبینی و بیاعتمادی حاکم بر فضای مذاکرات ایران و آمریکا نیز اشاره کرده است. پیشازاین، ایران و آمریکا پنج دوره مذاکرات غیرمستقیم را پیش برده بودند، اما درست دو روز قبل از برگزاری دور ششم، اسرائیل با حمایت کامل آمریکا به خاک ایران تجاوز کرد. از طرف دیگر، به اذعان نشریه فارن پالیسی، دولت ترامپ ممکن است همچنان به دنبال امتیازاتی فراتر از برنامه هستهای باشد؛ از جمله محدود کردن برنامه موشکهای بالستیک ایران و کاهش حمایت از محور مقاومت. این در حالی است که ایران بارها اعلام کرده که موضوع موشکی اصلاً قابل مذاکره نیست. این فضای بدبینی هماکنون بر مذاکرات سایه انداخته و هیچ تضمینی برای تعهد آمریکا به روند دیپلماسی وجود ندارد.
منبع: fararu.com
اخبار سیاسی