آمریکا چند بار تا مرز انفجار اتمی در خاک خودش پیش رفت؟

تاریخ تسلیحات هسته‌ای آمریکا مملو از لحظاتی است که خطاهای فنی یا انسانی، این کشور را تا آستانه فاجعه‌ای خودساخته پیش برد. از سقوط بمب‌ها در دهه ۱۹۵۰ تا عملیات پرخطر «گنبد کروم» و حادثه سیلوی موشکی در ۱۹۸۰، گزارش‌های محرمانه نشان می‌دهند که تنها فاصله‌ای ناچیز مانع از انفجارهایی عظیم در خاک خود آمریکا شده است.

کابوس‌های دهه ۱۹۵۰: بمب‌هایی که سقوط کردند

سال‌های بین ۱۹۵۰ تا ۱۹۵۸ شاهد چندین سانحه برای هواپیماهای حامل بمب اتمی بود. طراحی آن زمان بمب‌ها، که بخش هسته‌ای جداگانه نگه‌داری می‌شد، از فجایع بزرگ جلوگیری کرد. برای مثال در ۱۹۵۷، یک بمب‌افکن B-36 بمب خود را از ارتفاع ۱۷۰۰ پایی روی نیومکزیکو رها کرد که انفجارش تنها یک گودال ایجاد کرد. در فوریه ۱۹۵۸، یک B-47 بمب خود را بر فراز مارس‌بلاف در کارولینای جنوبی رها کرد. خوشبختانه مواد هسته‌ای در بمب نبود، اما انفجار مواد محرک معمولی گودالی ۹ متری ایجاد و به شش نفر آسیب زد. تنها یک ماه بعد، در نوامبر ۱۹۵۸، آتش‌سوزی و سقوط یک B-47 در پایگاه دایس تگزاس باعث آلودگی رادیواکتیو منطقه شد.

عملیات گنبد کروم: پرواز بر لبه پرتگاه

در دهه ۱۹۶۰، نیروی هوایی آمریکا عملیات «گنبد کروم» را اجرا کرد که شامل پرواز ۲۴ ساعته بمب‌افکن‌های B-52 مسلح به بمب‌های گرماهسته‌ای بود. این استراتژی به جای افزایش امنیت، حوادث متعددی را رقم زد. در ژانویه ۱۹۶۱، یک B-52 در گولدزبورو کارولینای شمالی متلاشی شد و دو بمب ۳٫۸ مگاتنی آن سقوط کردند. بررسی‌ها نشان داد برای یکی از بمب‌ها، شش مرحله از هفت مرحله لازم برای انفجار طی شده بود و تنها یک سوئیچ مانع فاجعه شد. حوادث مشابه در یوبا سیتی کالیفرنیا (۱۹۶۱) و کوه‌های آپالاش (۱۹۶۴) نیز رخ داد. این عملیات پس از دو حادثه بین‌المللی — یکی در پالومارس اسپانیا که باعث پخش پلوتونیوم شد و دیگری در گرینلند — متوقف شد.

فاجعه در سیلو: وقتی یک آچار همه چیز را به خطر انداخت

یکی از جدی‌ترین حوادث در سال ۱۹۸۰ در سیلوی موشکی دمشق آرکانزاس رخ داد. سقوط یک آچار بکس از دست تکنسین، مخزن سوخت موشک تایتان ۲ را سوراخ کرد و باعث نشت سوخت سمی شد. این موشک حامل کلاهکی ۹ مگاتنی بود که انفجار آن می‌توانست تخریب بی‌سابقه‌ای به بار آورد. عملیات مهار شکست خورد و انفجار مهیبی رخ داد که کلاهک هسته‌ای را به بیرون پرتاب کرد، اما خوشبختانه منفجر نشد. این حادثه منجر به خروج موشک‌های تایتان ۲ از خدمت شد.

نتیجه‌گیری اجتناب‌ناپذیر: شانس به جای ایمنی

مرور این حوادث نشان می‌دهد که در طول جنگ سرد، سیستم‌های امنیتی هسته‌ای آمریکا بارها در آستانه شکست قرار گرفتند. در موارد متعددی، نه طراحی ایمن، که شانس و اقبال بود که از وقوع فجایع عظیم در خاک خود آمریکا جلوگیری کرد. این پرونده‌ها بر آسیب‌پذیری ذاتی زرادخانه‌های اتمی و ریسک همزیستی با چنین سلاح‌هایی تأکید دارند.

منبع: Asriran