آرکئوپتریکس چه رازهایی از تکامل پرندگان فاش کرد؟
مروری کوتاه بر خبر
- کشف ویژگیهای آناتومیک جدید در فسیل آرکئوپتریکس، از جمله زبان متحرک و پاپیلاهای دهانی.
- این ویژگیها که در پرندگان امروزی رایجاند، برای اولین بار در تاریخ فسیلی ثبت شدهاند.
- یافتهها نشان میدهد این خصوصیات همزمان با ظهور دایناسورهای پرنده در اواخر ژوراسیک تکامل یافتهاند.
- آرکئوپتریکس قدیمیترین دایناسوری است که شواهد پرواز فعال دارد، اما نیای مستقیم پرندگان امروزی نیست.
کشفیات جدید از فسیل آرکئوپتریکس، یکی از نخستین پرندگان، پرده از رازهای تکامل برمیدارد. پژوهشگران با بررسی نمونهای در موزه فیلد، ویژگیهای آناتومیکی مانند زبان متحرک و ساختارهای حسی در نوک را شناسایی کردهاند که پیش از این تنها در پرندگان امروزی دیده میشد. این یافتهها در مقالهای در مجله The Innovation در دوم فوریه منتشر شده است.
کشف ویژگیهای شگفتانگیز
پژوهشگران در حین بررسی فسیل آرکئوپتریکس به ویژگیهای تازهای دست یافتهاند که در دایناسورهای غیرپرنده وجود ندارد اما در پرندگان امروزی بسیار رایج است. از جمله این یافتهها استخوان کوچکی است که نشاندهنده داشتن زبانی بسیار متحرک بوده است. همچنین آثار بافت نرم عجیبی به عنوان پاپیلاهای دهانی (برجستگیهای کوچک و دندانمانند روی سقف دهان) شناسایی شدهاند.
در نهایت، تیم پژوهشی «حفرههای غیرمعمولی» را نزدیک نوک آرواره یافتند که نشاندهنده ساختاری پرعصب است و ممکن است نمونه اولیهای از «اندام نوکمنقار» در پرندگان امروزی باشد.
اهمیت تاریخی این کشفیات
شناسایی این ویژگیها در آرکئوپتریکس نشاندهنده نخستین حضور آنها در تاریخ فسیلی است. این موضوع حاکی از آن است که این خصوصیات احتمالاً همزمان با ظهور دایناسورهای پرنده در اواخر دوره ژوراسیک (حدود ۱۶۱٫۵ تا ۱۴۳ میلیون سال پیش) تکامل یافتهاند. این ویژگیها احتمالاً به آرکئوپتریکس در گرفتن، جابهجایی و هضم بهتر غذا کمک میکردهاند.
آرکئوپتریکس؛ پلی به گذشته
آرکئوپتریکس که حدود ۱۵۰ میلیون سال پیش در آلمان امروزی زندگی میکرد، یکی از قدیمیترین دایناسورهایی است که در تعریف گسترده به عنوان «پرنده» شناخته میشود. پژوهشها نشان میدهد این موجود احتمالاً نیای مستقیم پرندگان امروزی نیست، اما نخستین دایناسور شناختهشدهای است که شواهد خوبی از پرواز فعال (هرچند کوتاه و محدود) با کمک پرها دارد.
روش کشف و کارکرد ویژگیها
این ویژگیهای تازه هنگام آمادهسازی و بررسی نمونه فسیلی در موزه فیلد آشکار شدند؛ نمونهای که نخستینبار در سال ۲۰۲۵ بهطور علمی توصیف شد. پاپیلاهای دهانی در پرندگان به گرفتن شکار و هدایت غذا کمک میکنند و این نخستینبار است که چنین ساختارهایی در فسیلها ثبت شدهاند. زبان انعطافپذیر و اندام نوکمنقار نیز در جستوجو و دستکاری غذا نقش داشتهاند.
منبع: hamshahrionline.ir
اخبار علم و فناوری