گروسی: آیا مذاکرات هسته‌ای ایران و آمریکا به توافق جامع نزدیک می‌شود؟

مروری بر اظهارات مدیرکل آژانس

رافائل گروسی، مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در گفت‌وگویی با یک پادکست اسپانیایی جزئیاتی از روند فعلی مذاکرات هسته‌ای ارائه داد. وی گفت‌وگوهای دوجانبه ایران و آمریکا را که سال گذشته آغاز شده بود، یادآور شد و اشاره کرد این روند در خردادماه به دلیل جنگ دوازده روزه به شکل نسبتاً ناگهانی قطع شد. گروسی تاکید کرد که برقراری مجدد تماس‌ها پس از به‌کارگیری سلاح کار آسانی نبوده است.

## جزئیات گفت‌وگوهای اخیر ژنو
وی وضعیت فعلی را مثبت ارزیابی کرده و گفت این روند حالا در جریان است. گروسی به گفت‌وگوهای مهم هفته پیش در ژنو اشاره کرد و افزود تلاش بر این است که دقیقاً بندهای توافق تعریف شوند. پرسش‌های کلیدی حول محور چیستی، چگونگی و دامنه راستی‌آزمایی مطرح است. هدف نهایی دستیابی به توافقی جامع، محکم و استوار توصیف شده که مانع از استفاده مجدد از زور شود. گروسی هشدار داد استفاده بعدی از زور می‌تواند بسیار گسترده‌تر، ویرانگرتر و با پیامدهای منطقه‌ای ملموس‌تری همراه باشد.

## وضعیت راستی‌آزمایی در تاسیسات حساس
مدیرکل آژانس در پاسخ به پرسشی درباره فعالیت بازرسان این نهاد در ایران بیان داشت که راستی‌آزمایی‌ها در ایران ادامه دارد، اما بازرسان نتوانسته‌اند به حساس‌ترین تاسیسات بازگردند. این تاسیسات که هدف حمله قرار گرفته‌اند، شامل سه محل در نطنز، اصفهان و فردو هستند. برخی از این مراکز در تونل‌های زیرزمینی قرار دارند و محل انباشت مواد بوده‌اند. گروسی یکی از ستون‌های اصلی مذاکره را موضوع بازگشت بازرسان و راستی‌آزمایی این مواد عنوان کرد.

## تاکید بر دوری از گزینه نظامی
گروسی در واکنش به پرسشی درباره تهدیدهای نظامی آمریکا، گفت به عنوان مدیرکل آژانس حق ندارد ناامیدی ابراز کند، زیرا این به معنای کنار گذاشتن مسئولیت است. وی ادعا کرد آژانس کاملاً از اطلاعات مربوط به مانورهای نظامی، از جمله مانورهای ایران، آگاه است. وظیفه آژانس ارائه توافقی قابل اعتماد به میز مذاکره توصیف شده تا طرف‌هایی که گزینه نظامی را می‌سنجند، به این نتیجه برسند که می‌توان بدون کشته شدن افراد به همان نتیجه دست یافت.

## پیشینه و روند کنونی مذاکرات
دور تازه مذاکرات هسته‌ای میان ایران و آمریکا از ۱۷ بهمن ۱۴۰۴ آغاز شده و به صورت غیرمستقیم و با میانجی‌گری سلطنت عمان در جریان است. گزارش‌ها حاکی از دستیابی دو طرف به پیشرفت‌هایی در دور دوم گفت‌وگوها در ۲۸ بهمن در ژنو است. در این دور، طرفین بر سر «یک سری اصول راهنما» به موافقت کلی رسیده‌اند و روند نزدیک کردن مواضع برای کار روی متن یک توافق احتمالی وارد مرحله تازه‌ای شده است. سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، نیز تایید کرده که بر پایه این اصول، گفت‌وگوها دنبال خواهد شد.

منبع: Ecoiran