چهار سال جنگ اوکراین؛ اروپا چگونه از خواب بیدار شد؟

چهار سال از تهاجم روسیه به اوکراین می‌گذرد. پیش‌بینی اولیه مسکو برای یک پیروزی سریع، با مقاومت اوکراین و حمایت غرب به نتیجه نرسید. این جنگ، تحولات عمیقی در نگرش اروپا به امنیت و اتحاد با آمریکا ایجاد کرده است. در سوی دیگر، رویکرد دولت ترامپ در قبال این جنگ، متحدان اروپایی را نگران و مذاکرات صلح را به مسیری یک‌جانبه سوق داده است.

شکست پیش‌بینی‌ها و تغییر معادلات

ولادیمیر پوتین در فوریه ۲۰۲۲ با این باور که جنگ با اوکراین آسان خواهد بود، تهاجم را آغاز کرد. اما مقاومت اوکراین و کمک‌های اروپا و آمریکا، این محاسبه را برهم زد. توان نظامی روسیه آن‌گونه که تصور می‌شد نبود و نیروهای اوکراینی با ابتکاراتی مانند استفاده گسترده از پهپادهای ساخت چاپ سه‌بعدی، ضربات قابل توجهی به ارتش روسیه وارد کردند. این جنگ طولانی‌تر از مقابله با آلمان نازی شده و برای پوتین که خود را در رده فرماندهان بزرگ می‌داند، دردناک است.

بیداری اروپا و تردید در اتحاد با آمریکا

جنگ اوکراین، اروپا را از حباب امنیتی پس از جنگ بوسنی خارج کرد. بسیاری از کشورهای اروپایی اکنون احساس می‌کنند اتحاد با واشنگتن ناپایدار است و امنیت آن‌ها در همسایگی روسیه‌ای که همواره احساس ناامنی داشته، در خطر قرار دارد. موضع‌گیری دونالد ترامپ که متحدان اروپایی را دور زده و اوکراین را مقصر جنگ می‌داند، این احساس را تشدید کرده است. برخی ناظران معتقدند اروپا باید تکلیف خود را با مسکو روشن و راهش را از آمریکا جدا کند، درحالی که مخالفان، این اتحاد را پایان‌ناپذیر می‌دانند.

مذاکرات صلح تحت سیطره ترامپ و پوتین

دولت ترامپ برای پایان دادن به جنگ، دو مسیر مذاکره دوجانبه با روسیه و سه‌جانبه با حضور اوکراین را در پیش گرفته است. در این فرآیند، اروپا تا حد زیادی کنار گذاشته شده است. ترامپ به جای دیپلمات‌های کارکشته، استیو ویتکاف، میلیاردر حوزه املاک، را به عنوان فرستاده ویژه شش بار به روسیه فرستاده است. ویتکاف حل اختلاف را در واگذاری بخش‌هایی از دونباس توسط اوکراین می‌داند. اما خواسته پوتین که در سخنرانی‌هایش شفاف است، فراتر از دونباس و معطوف به حذف استقلال اوکراین و نصب حکومتی همسو است. برای پوتین که مشروعیتش به نتایج جنگ گره خورده، پذیرش یک اوکراین قوی و غرب‌گرا ممکن نیست.

غیرقابل پیش‌بینی بودن جنگ

تاریخ نشان می‌دهد جنگ‌ها همواره برخلاف پیش‌بینی‌ها پیش می‌روند. جنگ اوکراین نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. حتی در صورت پیروزی نهایی روسیه، این کشور از نظر هزینه‌های انسانی و نظامی متحمل شکستی سنگین شده است. نتیجه نهایی این درگیری خونین و تأثیر آن بر نظم جهانی، هنوز در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

منبع: Afkarnews