چرا ناوهای آمریکایی نتوانستند ایران را تسلیم کنند؟

نماینده ویژه ترامپ در امور غرب آسیا در مصاحبه‌ای از «کنجکاوی» رئیس‌جمهور آمریکا درباره عدم تسلیم ایران علیرغم حضور گسترده نظامی در خلیج فارس سخن گفت. این اظهارات، نقطه اوج شکست استراتژی «فشار حداکثری» دانسته می‌شود که از فوریه ۲۰۲۵ کلید خورد و اکنون در فوریه ۲۰۲۶ به بن‌بست رسیده است.

ریشه‌ها و اجزای فشار حداکثری

استراتژی فشار حداکثری در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ با خروج از برجام و اعمال بیش از ۱۵۰۰ تحریم طراحی شد. در دوره دوم، این استراتژی با سه لایه تقویت گردید: لایه اقتصادی با هدف صفر کردن صادرات نفت ایران و ایجاد تورم، لایه نظامی-روانی با اعزام دو گروه ناو هواپیمابر و صدها جنگنده، و لایه دیپلماتیک-رسانه‌ای با مذاکرات غیرمستقیم و بمباران رسانه‌ای. هدف نهایی، وادار کردن ایران به پذیرش «تسلیم استراتژیک» بدون درگیری نظامی بود.

چرا این استراتژی شکست خورد؟

تحلیل‌ها چهار دلیل اصلی را برای شکست این استراتژی برمی‌شمارند. نخست، اشتباه محاسباتی در شناخت ایران بود؛ واشنگتن تصور می‌کرد فشار اقتصادی شدیدتر باعث فروپاشی داخلی می‌شود، در حالی که صادرات غیرنفتی ایران به بیش از ۵۰ میلیارد دلار رسید و تجارت با چین و روسیه از کانال‌های جایگزین ادامه یافت. دوم، شکست در ایجاد انزوای واقعی برای ایران است. ایران همچنان نفت صادر می‌کند، در نهادهایی مانند بریکس عضویت دارد و محور مقاومت متحد آن باقی مانده است. سوم، قدرت بازدارنده نامتقارن ایران، شامل موشک‌های هایپرسونیک و توان اختلال در تنگه هرمز، هرگونه اقدام نظامی محدود را با ریسک جنگ تمام‌عیار مواجه کرده است. چهارم، انسجام داخلی و «مقاومت هوشمند» در ایران، علی‌رغم فشارهای اقتصادی، در مواجهه با تهدید خارجی تقویت شده است.

پیامدها و دوراهی پیش روی آمریکا

اعتراف نماینده ترامپ نشان می‌دهد استراتژی فشار حداکثری نتوانسته ایران را به نقطه تسلیم برساند و نمایش نظامی، به جای ترس، اقتدار ایران را برجسته‌تر کرده است. به نظر می‌رسد آمریکا در دوراهی خطرناکی گیر افتاده: یا عقب‌نشینی و پذیرش غنی‌سازی محدود ایران، یا ریسک درگیری بزرگ‌تر. جمهوری اسلامی ایران بارها اعلام کرده آماده مذاکره عادلانه و مبتنی بر احترام متقابل است، اما هرگز زیر بار «تسلیم» نخواهد رفت. شکست این استراتژی بار دیگر نشان داد که در قرن ۲۱، قدرت واقعی در اراده ملت و توان راهبردی بومی نهفته است.

منبع: Mashreghnews