چرا زمان درونی ما متوقف می‌شود؟ مکانیسم دفاعی «انجماد» چیست؟

تا به حال پیش آمده که حس کنید هفته‌ها یا ماه‌ها به سرعت گذشته، اما در درونتان احساس کنید هیچ حرکت یا تغییر پایداری رخ نداده است؟ این احساس یک توهم ساده یا ضعف شخصی نیست. بر اساس یادداشتی از شیدا حصاری در کانال تلگرامی «چندثانیه»، این حالت می‌تواند نشانه‌ای از یک سازوکار دفاعی عمیق و هوشمندانه روان باشد.

زمان بیرونی در برابر زمان درونی

زمان بیرونی، همان که با ساعت اندازه‌گیری می‌شود، همواره در جریان است. اما زمان درونی یا زمان ذهن، می‌تواند متوقف شود. این اتفاق زمانی رخ می‌دهد که ذهن اجازه نمی‌دهد تجربیات تلخ وارد «خط زندگی» فرد شوند و با گذشته و حالش ادغام گردند. در این نقطه، دیواری نامرئی از جنس سکون بین فرد و واقعیت شکل می‌گیرد.

مکانیسم دفاعی انجماد

در روان‌شناسی به این وضعیت «مکانیسم دفاعی انجماد» گفته می‌شود. وقتی رنج، چه فردی و چه جمعی، از توان روانی فرد فراتر می‌رود، ذهن برای بقا و جلوگیری از فروپاشی ساختار «من»، ترمز زمان درونی را می‌کشد. در این حالت، تجربه پردازش نمی‌شود. پردازش به معنای پذیرفتن واقعیتی است که گاهی آن‌قدر دردناک است که هنوز کلمه‌ای برای توصیف آن وجود ندارد.

زندگی بدون ثبت خاطره

ذهن برای محافظت از خود، درها را می‌بندد. تجربه‌های روزمره بدون لمس عمیق، هضم یا معنا پیدا کردن، وارد ذهن می‌شوند و خارج می‌گردند. فرد زنده است، اما زندگی را «ثبت» نمی‌کند. این می‌تواند توضیح‌دهنده این حس باشد که یک ماه گذشته اما درک فرد تنها معادل گذشت یک هفته است. این یک خطای ساده محاسبه نیست، بلکه نشانه توقف روان در نقطه‌ای از تاریخ است.

مسیر درمان و پذیرش

درمان این وضعیت از اجبار به حرکت دوباره شروع نمی‌شود. آغازگر درمان، «مشاهده‌گری بی‌قضاوت» و دادن حق به خود برای ناتوانی موقت در هضم حجم زیادی از واقعیت است. لازم است ذهن، فعلاً در همین انجماد امن بماند. با گذشت زمان و زمانی که توان پذیرش آرام آرام در جان فرد ریشه بگیرد، این انجماد با «پذیرش آرام رنج» ذوب خواهد شد. آن‌گاه نگاه به گذشته، دیگر خالی از خاطره نخواهد بود. این فرآیند نه ضعف است و نه شکست، بلکه هوشمندی روان برای زنده ماندن محسوب می‌شود.

منبع: برترین‌ها

اخبار اجتماعی