چرا جنگندههای جدید F-35 آمریکا بدون رادار تحویل میشوند؟

مروری کوتاه بر خبر
- تحویل جنگندههای F-35 لات ۱۷ از ژوئن ۲۰۲۵ بدون رادار AN/APG-۸۵ آغاز شده است.
- مشکل اصلی، ناسازگاری مهندسی رادار جدید با ساختار فعلی بدنه جنگنده است.
- فقدان رادار فعال، توانایی جستجوی مستقل هوا به هوا و جنگ الکترونیک را محدود میکند.
- این تاخیر بخشی از مشکلات گستردهتر برنامه مدرنسازی بلوک ۴ است.
- تکمیل مدرنسازی F-35 حداقل تا سال ۲۰۳۱ به تعویق افتاده است.
تحویل جنگندههای نسل پنجم F-35 لایتنینگ ۲ به ارتش ایالات متحده با یک مشکل فنی غیرمنتظره مواجه شده است. هواپیماهای جدید از «لات ۱۷» که تحویل آنها از ژوئن ۲۰۲۵ آغاز شده، بدون رادار کامل پیشرفته خود وارد خدمت میشوند. این وضعیت سوالات جدی درباره قابلیتهای عملیاتی این جنگندههای پرهزینه ایجاد کرده است.
علت تاخیر در نصب رادار پیشرفته
گزارشها نشان میدهند جنگندههای F-35 لات ۱۷ که تحویل آنها تا سپتامبر ۲۰۲۶ ادامه دارد، قرار بود به رادار جدید AN/APG-85 مجهز شوند. این رادار که جایگزین مدل قبلی AN/APG-81 شده و بر پایه فناوری گالیم نیترید (GaN) ساخته شده، قرار بود تواناییهای بالاتری ارائه دهد. با این حال، شرکت سازنده نورثروپ گرامن تایید کرده که یک ناهماهنگی مهندسی بین این رادار و ساختار فعلی فریم بدنه جنگنده در دماغه وجود دارد. این ناسازگاری، نصب رادار را غیرممکن ساخته و تحویل آن را تا «لات ۲۰» یا حدود دو سال آینده به تعویق انداخته است.

پیامدهای عملیاتی برای جنگنده F-35
تحویل جنگندههای F-35 بدون رادار به معنای غیرعملیاتی بودن کامل آنها نیست، اما قابلیتهای کلیدی را به شدت تحت تاثیر قرار میدهد. این هواپیماها همچنان میتوانند از سیستمهای غیرفعال مانند سیستم دیافراگم توزیعشده (DAS) و سیستم هدفگیری الکترواپتیکال (EOTS) استفاده کنند. همچنین امکان به اشتراک گذاری دادههای راداری از طریق هواپیماهای دیگر با پیوند داده MADL وجود دارد.

با این وجود، فقدان یک رادار فعال داخلی از نوع آرایه فازی اسکن الکترونیکی (AESA)، توانایی جنگنده برای جستجوی مستقل و درگیری هوا به هوا را عملاً ناممکن میکند. این کمبود، بخش عمدهای از قابلیت جنگ الکترونیک هواپیما را نیز تضعیف کرده و با معماری اصلی ادغام حسگرها (Sensor Fusion) در طراحی F-35 در تضاد است.

تاثیر بر برنامه مدرنسازی بلوک ۴
رادار AN/APG-85 بخشی حیاتی از برنامه جامع مدرنسازی «بلوک ۴» محسوب میشود که شامل بیش از ۷۵ ارتقای عمده برای حفظ رقابتپذیری F-35 تا سال ۲۰۷۰ است. مشکل فعلی به تاخیرهای کلیتر این برنامه دامن زده است. پنتاگون در سپتامبر ۲۰۲۵ تایید کرد که تکمیل مدرنسازی F-35 حداقل تا سال ۲۰۳۱ طول خواهد کشید؛ تاریخی که پنج سال دیرتر از برآورد اولیه سال ۲۰۲۴ است.

در حال حاضر، توسعه یک پایه نصب «دوگانه» که بتواند هم رادار قدیمی APG-81 و هم مدل جدید APG-85 را در خود جای دهد، در دست بررسی است، اما این راهحل نیز ممکن است تا دو سال دیگر زمان ببرد. این چالشها، برنامه بلندپروازانه ارتش آمریکا برای نوسازی ناوگان جنگندههای رادارگریز خود را با ابهام مواجه ساخته است.
منبع: برترینها
اخبار سیاسی