چرا بیکاری فارغالتحصیلان مرمت به ۱۷ درصد رسیده است؟
مروری کوتاه بر خبر
- نرخ بیکاری در رشته مرمت حدود ۱۷ درصد گزارش شده که بالاترین میزان در میان رشتههای هنری است.
- جذب بیرویه و بدون فیلتر دانشجو در دانشگاههای متعدد، کیفیت آموزش را کاهش داده است.
- بازار کار محدود در بخش دولتی (سازمان میراث فرهنگی) و مشکلات مالی شرکتهای خصوصی مرمت.
- تاکید بر لزوم کاهش مراکز آموزشی و افزایش کیفیت آموزش و دورههای عملی.
- توسعه گردشگری به عنوان کلید اصلی ایجاد اشتغال پایدار در این حوزه معرفی شده است.
یک کارشناس و استاد دانشگاه در گفتوگو با ایسنا، به بررسی عمیق چالشهای رشتههای مرمت آثار تاریخی و مرمت بناهای تاریخی در ایران پرداخت. او از افت کیفیت آموزش، مدرکگرایی و فاصله دانشگاه از بازار کار انتقاد کرد و هشدار داد که ادامه این روند، آینده این رشتههای تخصصی و ضروری را با مخاطره مواجه میکند.
تاریخچه و ساختار رشته مرمت در ایران
سیامک علیزاده، مرمتگر و استادیار دانشگاه، شکلگیری آکادمیک رشته مرمت در ایران را به سال ۱۳۵۶ و پیش از انقلاب مرتبط دانست. او توضیح داد که این رشته در ابتدا فقط در مقطع کارشناسی ارشد و برای فارغالتحصیلان رشتههایی مانند باستانشناسی یا معماری ارائه میشد. پس از انقلاب و با تغییر ساختار آموزشی، دوره کارشناسی برای این رشته تعریف و به دو شاخه «مرمت آثار تاریخی» و «مرمت بناهای تاریخی» تقسیم شد. دانشگاه هنر (پیشتر دانشگاه فارابی) و شعبه اصفهان آن از نخستین مراکز ارائهدهنده این رشتهها بودند.
چالشهای اساسی در جذب و آموزش دانشجو
علیزاده اولین مشکل را در نحوه جذب دانشجو دانست و گفت معیار اصلی، کمیت است نه علاقه یا کیفیت. از آنجا که رشته مرمت یکی از سادهترین رشتهها برای قبولی در کنکور هنر محسوب میشود، بسیاری بدون شناخت و علاقه وارد آن میشوند. دومین ایراد، تعدد بیرویه مراکز آموزشی است. در حالی که در گذشته تنها یک دانشگاه این رشته را ارائه میداد، امروز دانشگاههای دولتی، آزاد و غیرانتفاعی متعددی در تمام مقاطع به جذب دانشجو میپردازند. این گسترش کمّی باعث کاهش کیفیت آموزش و افزایش تعداد فارغالتحصیلان شده است.
بحران بیکاری و ضعف بازار کار
نتیجه مستقیم این روند، بیکاری گسترده فارغالتحصیلان است. به گفته این کارشناس، بالاترین نرخ بیکاری در میان رشتههای هنری، متعلق به مرمت است و آمار آن به حدود ۱۷ درصد میرسد. بازار کار توان جذب این حجم از نیرو را ندارد. بخش دولتی (سازمان میراث فرهنگی و موزهها) ظرفیت استخدام محدودی دارد و بخش خصوصی نیز با مشکلات مالی و قراردادی مواجه است. بسیاری از فارغالتحصیلان به ناچار به مشاغل غیرمرتبط مانند معلمی، زنبورداری یا کار در ادارات دیگر روی آوردهاند.
راهکارهای پیشنهادی برای خروج از بحران
علیزاده چند راهکار کلیدی ارائه داد: نخست، کاهش تعداد مراکز دانشگاهی ارائهدهنده این رشته و تمرکز بر کیفیت آموزش در یک یا دو دانشگاه برتر. دوم، افزایش واحدهای عملی و الزام به دورههای کارآموزی برای جبران ضعف مهارتی دانشجویان. اما مهمترین راهکار، توسعه گردشگری عنوان شده است. او معتقد است رونق گردشگری میتواند با ایجاد تقاضا برای احیای بناهای تاریخی و خدمات موزهای، اشتغال گستردهای برای مرمتگران و مشاغل وابسته ایجاد کند.
آینده رشته مرمت و نقش توسعه گردشگری
این مرمتگر آینده این رشته را به شدت وابسته به رونق گردشگری دانست. او با مقایسه ایران و کشورهایی مانند ترکیه یا امارات، تاکید کرد که تا زمانی که آرامش، روابط بینالمللی مناسب و تبلیغات مثبت فراهم نباشد، گردشگری رونق نمیگیرد و در نتیجه چرخه اقتصادی این حوزه نیز نمیچرخد. بدون تزریق سرمایه از طریق گردشگر، نه بخش خصوصی انگیزه سرمایهگذاری در مرمت بناهای تاریخی را دارد و نه دولت به تنهایی میتواند از عهده هزینهها برآید.
منبع: isna.ir
اخبار اجتماعی