چرا برنامهریزی برای اهداف مالی گاهی نتیجه معکوس میدهد؟
- یک تحقیق دانشگاهی نشان داد افرادی که برای دریافت کمک مالی «برنامه» نوشتند، در نهایت پول بیشتری خرج کردند.
- مشکل اصلی، بزرگ و غیرواقعبینانه بودن اهداف است که انگیزه را از بین میبرد.
- یک هدف مؤثر باید به اهداف کوچک و قابلاندازهگیری تقسیم شود.
- پشتیبانی جامعه و شبکه اجتماعی، شانس موفقیت در هدفگذاری را افزایش میدهد.
مروری بر یک تحقیق شگفتانگیز
تحقیقی مشترک از دانشگاههای میامی و کالیفرنیا سندیگو نشان داد افرادی که برای نحوه خرج کردن یک کمک مالی، از قبل برنامهریزی کردند، در نهایت پول بیشتری هزینه کردند. در مقابل، گروه کنترل که برنامهای ننوشتند، کمتر خرج کردند. این نتیجه، باور رایج درباره نقش مثبت برنامهریزی در خودکنترلی را به چالش میکشد.
چرا برنامهریزی گاه نتیجه معکوس دارد؟
به نظر میرسد وقتی فرد برای هدفی برنامهریزی میکند اما احساس پیشرفت نمیکند، انگیزه خود را از دست میدهد. برنامهریزی اضافه بر یک هدف دستنیافتنی، مانند افزودن بار بر دوش فردی خسته است و میتواند آخرین انگیزههای باقیمانده را نیز از بین ببرد. مشکل از برنامهریزی نیست، بلکه از نحوه هدفگذاری نادرست ناشی میشود.
عناصر کلیدی یک هدفگذاری مؤثر
برای جلوگیری از این شکست، رعایت چند اصل در هدفگذاری ضروری است:
تقسیم هدف بزرگ به اهداف کوچک
یک هدف بزرگ و گسترده، طاقتفرسا و غیرممکن به نظر میرسد. بهتر است آن را به حوزههای کوچکتر (مثل وزن، شغل، روابط) و سپس به اهداف خردتر تقسیم کرد. این کار احساس کارایی شخصی را افزایش میدهد.
قابل اندازهگیری بودن هدف
اهداف باید به گونهای تعریف شوند که بتوان پیشرفت را با عدد و رقم سنجید. مثلاً «کاهش ۵ کیلوگرم وزن» به جای «لاغر شدن». اهداف مبهم مانند رانندگی در مه هستند و فرد نمیداند آیا در مسیر درست حرکت میکند یا خیر.
واقعبینانه و عملی بودن
اهداف باید در حد توان و کنترل فرد باشند. برنده شدن در لوتو یا تغییر دادن دیگران، اهدافی واقعبینانه نیستند. تمرکز باید بر تغییر واکنش خود فرد در برابر موقعیتها باشد. تفکیک آنچه در کنترل است از آنچه خارج از کنترل است، گام کلیدی است.
تعیین راهبردهای اجرایی (اهداف خرد)
پس از تعیین هدف اصلی، باید راههای عملی رسیدن به آن را به صورت ماهانه، هفتگی یا روزانه مشخص کرد. هرچه این برنامهریزی جزئیتر و مشخصتر باشد، احتمال پایبندی به آن بیشتر است.
استفاده از حمایت اجتماعی
رسیدن به اهداف بزرگ به ندرت به تنهایی ممکن است. یک جامعه حمایتگر که بازخورد میدهد، فرد را مسئول میداند و او را تشویق میکند، میتواند شانس موفقیت را به طور چشمگیری افزایش دهد.
منبع: Asriran
سلامت