واکنش بلاگرها به التهاب جامعه؛ عادی‌سازی یا پاک کردن صورت مسئله؟

در روزهای اخیر شاهد واکنش‌های متفاوتی در فضای مجازی به شرایط اجتماعی بوده‌ایم. برخی بلاگرهای اینستاگرامی در تلاش برای عادی‌نمایی شرایط، فاصله‌ای معنادار با تجربه زیسته مخاطبان گرفته‌اند. در سوی دیگر، گزارش‌ها از فضای سنگین و ساکت دانشگاه‌ها و شهر حکایت دارد. یک جامعه‌شناس شهری با اشاره به لزوم تاب‌آوری، بر ضرورت ایجاد فرصت برای گفت‌وگوی عمومی تاکید کرده است.

تلاش برای عادی‌نمایی در فضای مجازی

به نظر می‌رسد بخشی از بلاگرهای اینستاگرامی در روزهای اخیر مأموریت نانوشته‌ای برای «عادی‌سازی» شرایط تعریف کرده‌اند. این رویکرد در حالی است که گزارش‌ها از التهاب و اضطراب زیرپوست جامعه خبر می‌دهند. برخی از این بلاگرها هم‌سو با روایت رسمی حرکت کرده و برخی دیگر با بهانه‌هایی مانند «پرخوری عصبی» فرصت را برای تبلیغ محصولات می‌بینند. عده‌ای نیز با لحنی کاسب‌کارانه، توپ را به زمین مردم انداخته و آنها را به واکنش احساسی متهم می‌کنند.

تهران در سکوت فاجعه

روزنامه پیام ما در توصیف اتمسفر این روزها می‌نویسد: «دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران سوت‌وکور است؛ همچون بسیاری از دانشکده‌ها. خبری از دانشجویان نیست… بیش از یک ماه از اعتراضات گذشته. شوک فاجعه با یک اضطراب تازه همراه شده؛ سایه جنگ. تهران اما از حال مردمش بی‌خبر نیست. در یک گوشه خود ماشین‌های سوخته را جا داده و در گوشه دیگرش اعلامیه آنها که دیگر بین ما نیستند.»

تحلیل یک جامعه‌شناس از صدمات پسابحران

حسین ایمانی‌جاجرمی، جامعه‌شناس شهری، در گفت‌وگو با روزنامه پیام ما می‌گوید: «شهرها بعد از هر بحران و فاجعه‌ای صدمه می‌خورند، بخشی از آن صدمات روحی است و بخشی هم صدمات کالبدی. اتفاقاً اندیشه تاب‌آوری این است که شما دوباره اوضاع را به وضعیت سابق برگردانید.» او با طرح این پرسش که آیا شهرهای جنگ‌زده ما در غرب و جنوب کشور دوباره آباد شدند، اضافه می‌کند: «آبادان دوباره آبادان شد؟ خرمشهر دوباره خرمشهر؟ اینها برنگشتند.» وی شاخص شادمانی را یکی از شاخص‌های توسعه دانسته و می‌گوید ایران معمولاً در این شاخص رتبه خوبی ندارد.

لزوم خاتمه دوران «نسخه‌پیچی»

ایمانی‌جاجرمی در ادامه به واکنش به بزنگاه‌های اجتماعی اشاره کرده و می‌گوید: «مسائلی که اکنون با آنها مواجه‌ایم، مربوط به الان نیستند… اعتراضات سال ۸۸ را در نظر بگیرید. بعد از آن، برای اتصال مجدد معترضان به نظام سیاسی فکری نشد. بعد هم بحران‌های ۹۶ و ۹۸ و موشک خوردن هواپیمای اوکراینی و اتفاقات سال ۱۴۰۱ رخ داد.» به نظر او این اتفاقات پیوند بخش‌هایی از مردم عادی را با ارزش‌های رسمی و بدنه سیاسی کشور قطع یا ضعیف کرد.

او نتیجه می‌گیرد: «به این نتیجه رسیدم که دوران نسخه‌پیچی دانشگاهیان و روشنفکران و هنرمندان و ورزشکاران برای مردم، منسوخ شده است. این موضوعات باید به بحث عمومی گذاشته شود و مردم باید صحبت کنند؛ جوان، نوجوان، زن و مهاجر باید صحبت کنند. بسیاری صدایی نداشتند و بهترین کاری که می‌توان کرد، این است که سازوکارهایی فراهم کرد که افراد صدا داشته باشند.»

منبع: برترین‌ها

اخبار اجتماعی