وارونگی اسرارآمیز میدان مغناطیسی زمین؛ چرا یک وارونگی ۷۰ هزار سال طول کشید؟
- کشف دورهای غیرمعمول در ۴۰ میلیون سال پیش که وارونگی میدان مغناطیسی زمین دهها هزار سال طول کشیده است.
- یک وارونگی حدود ۱۸ هزار سال و دیگری حداقل ۷۰ هزار سال به طول انجامیده، در حالی که برآورد کلاسیک حدود ۱۰ هزار سال است.
- منشأ این پدیده در حرکات پیچیده آهن و نیکل مذاب در هسته بیرونی زمین است.
میدان مغناطیسی زمین که سپر محافظتی در برابر بادهای خورشیدی و پرتوهای کیهانی است، در طول تاریخ زمین بارها وارونه شده. پژوهش جدیدی نشان میدهد برخی از این وارونگیها در گذشته، بسیار طولانیتر از آنچه قبلاً تصور میشد، به طول انجامیدهاند و دیدگاههای کلاسیک را به چالش کشیدهاند.
کشف دورهای غیرمعمول در تاریخ زمین
دانشمندان در پژوهشی تازه به دورهای غیرمعمول در حدود ۴۰ میلیون سال پیش، در دوره ائوسن، دست یافتهاند. در این دوره، وارونگی میدان مغناطیسی زمین با سرعتی بسیار کند رخ داده است. در حالی که بهطور معمول تصور میشود این وارونگی حدود ۱۰ هزار سال طول میکشد، بررسیهای جدید نشان میدهد یک وارونگی در آن دوره حدود ۱۸ هزار سال و وارونگی دیگری دستکم ۷۰ هزار سال به طول انجامیده است.
روش تحقیق و یافتههای کلیدی
این پژوهش به سرپرستی «یوهجی یاماموتو»، دیرینهمغناطیسشناس دانشگاه کوچی انجام شده است. تیم پژوهشی با بررسی مغزههای رسوبی استخراجشده از بستر اقیانوس اطلس شمالی، در نزدیکی سواحل نیوفاندلند، تاریخچه تغییرات میدان مغناطیسی را بازسازی کردند. ذرات ریز مغناطیسی موجود در این رسوبات، جهت میدان مغناطیسی زمین را در زمان شکلگیری خود ثبت کردهاند. نتایج نهتنها طولانی بودن این وارونگیها، بلکه رفتار آشفته و ناپایدار میدان را نشان میدهد. میدان مغناطیسی چندین بار دچار «بازگشت» شده، گویی در انتخاب جهت نهایی خود مردد بوده است. رفتاری مشابه با وارونگی معروف «برونهس–ماتویاما» که حدود ۷۷۵ هزار سال پیش رخ داد.
منشأ پدیده و پیامدهای آینده
منشأ این وارونگیها در هسته بیرونی زمین، لایهای ضخیم از آهن و نیکل مذاب، نهفته است. بیثباتی در حرکتهای پیچیده این مواد میتواند باعث وارونگی قطبها شود. اهمیت این کشف تنها به گذشته محدود نمیشود. اگر وارونگی بعدی میدان مغناطیسی نیز دهها هزار سال طول بکشد، زمین برای مدت طولانیتری در برابر تابشهای کیهانی و ذرات پرانرژی آسیبپذیر خواهد بود. به گفته پژوهشگران، چنین شرایطی میتواند بر جو زمین، نرخ جهشهای ژنتیکی، زیستبومها و حتی اقلیم اثر بگذارد. این یافتهها تأکید میکنند که میدان مغناطیسی زمین سامانهای پیچیده و پویاست که رازهای زیادی درباره رفتار آینده آن باقی مانده است.
منبع: Hamshahrionline
اخبار علم و فناوری