هتک حرمت پرچم؛ مجازات این جرم در کشورهای مختلف چیست؟
بحث درباره نحوه برخورد نظامهای حقوقی جهان با هتک حرمت پرچم ملی، پس از اقدامات اخیر در برخی دانشگاههای ایران، بار دیگر در فضای عمومی مطرح شده است. در بسیاری از کشورها چنین رفتاری جرم محسوب میشود و مجازاتهایی از جریمه نقدی تا حبسهای طولانیمدت در پی دارد. این گزارش به بررسی رویکردهای مختلف کشورها در این زمینه میپردازد.
روسیه؛ قانون سختگیرانه، اجرای سختگیرانهتر
در حقوق کیفری روسیه، «اهانت علنی به نشان دولتی یا پرچم دولتی» بر اساس ماده ۳۲۹ قانون جزا جرم است و میتواند مجازاتهایی از جمله جریمه نقدی، کار اجباری یا تا یک سال حبس به همراه داشته باشد. پس از آغاز جنگ اوکراین، حساسیت نهادهای قضایی و امنیتی نسبت به نمادهای دولتی افزایش یافته است.
ترکیه و کشورهای عربی؛ مجازاتهای سنگین
در ترکیه، مطابق ماده ۳۰۰ قانون مجازات، سوزاندن، پارهکردن یا هرگونه بیاحترامی علنی به پرچم میتواند به حبس از یک تا سه سال منجر شود. در بسیاری از کشورهای عربی نیز این رفتار با حساسیت حقوقی و اجتماعی بیشتری مواجه است. به عنوان مثال، در الجزایر بر اساس ماده ۱۶۰ مکرر قانون جزا، اهانت علنی به پرچم میتواند به حبس از پنج تا ۱۰ سال و در عراق بر اساس ماده ۲۰۲ قانون مجازات، تا ۱۰ سال حبس در پی داشته باشد.
آسیای شرقی و جنوبی؛ در چارچوب امنیت ملی
در چین، قانون حمایت از پرچم ملی مصوب ۱۹۹۰ و مقررات امنیت ملی، هتک حرمت پرچم را جرم کیفری میدانند. در هند نیز قانون پیشگیری از بیاحترامی به نشان ملی مصوب ۱۹۷۱، رفتارهای تحقیرآمیز نسبت به پرچم را جرم میداند که مجازات آن میتواند تا سه سال حبس باشد.
اروپا؛ تنوع میان آزادی بیان و حفاظت از نمادها
رویکرد کشورهای اروپایی یکدست نیست. در فرانسه، هتک حرمت پرچم ملی از سال ۲۰۱۰ جرمانگاری شده و مجازات آن میتواند شامل جریمه نقدی و تا ۶ ماه حبس باشد. در آلمان، این رفتار میتواند تا سه سال حبس یا جریمه نقدی در پی داشته باشد. در مقابل، بریتانیا قانون خاصی برای جرمانگاری هتک حرمت پرچم ملی ندارد.
آمریکا؛ سلطه تفسیر آزادی بیان
در ایالات متحده، دیوان عالی در پرونده «تگزاس علیه جانسون» در سال ۱۹۸۹ آتش زدن پرچم را مصداق «بیان نمادین» و تحت حمایت متمم اول قانون اساسی دانست. تلاشهای بعدی برای جرمانگاری این رفتار، به دلیل مغایرت با قانون اساسی، با شکست مواجه شده است.
ایران؛ اتکا به عناوین عام کیفری
در نظام حقوقی ایران عنوان مجرمانه مستقلی که بهصورت صریح هتک حرمت پرچم ملی را جرمانگاری کند، وجود ندارد. در عمل، پیگرد قضایی معمولاً بر پایه عناوین عامتری مانند توهین به مقامات (ماده ۵۱۴ قانون مجازات اسلامی)، تبلیغ علیه نظام (ماده ۵۰۰) یا اخلال در نظم عمومی (ماده ۶۱۸) صورت میگیرد.
منبع: Mashreghnews
اخبار سیاسی