نسل Z ایران: چرا اگر دیده و شنیده نشوند، از تعامل فاصله می‌گیرند؟

مروری بر نشست «شناخت نسل Z»

بیست و هفتمین نشست «گفتمان کاهش رنج مردم» روزنامه اطلاعات با حضور دکتر سارا هاشمی، متخصص روان‌شناسی سلامت و با موضوع «شناخت نسل زد» برگزار شد. در این نشست ویژگی‌های روانی، اجتماعی و رفتاری این نسل و راهکارهای مواجهه با آنان بررسی شد.

بومیان دیجیتال در برابر مهاجران

دکتر سارا هاشمی نسل Z را متولدین اواسط دهه ۱۳۷۰ تا اواخر دهه ۱۳۸۰ دانست و عنوان کرد این نسل «بومیان دیجیتال» هستند که از کودکی با تلفن همراه و اینترنت رشد کرده‌اند. در مقابل، نسل‌های پیشین «مهاجران دیجیتال» محسوب می‌شوند. تفاوت اصلی در نوع ارتباط، سبک یادگیری و معنا دادن به زندگی است. این نسل زمان را فشرده می‌بیند و به اطلاعات فوری و خلاصه عادت دارد.

ویژگی‌های بارز نسل جدید

هاشمی منفعت‌محوری را یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های نسل Z برشمرد و توضیح داد که این نسل در برابر هر فعالیتی می‌پرسد «فایده‌اش برای من چیست؟». این امر منجر به انعطاف بیشتر در انتخاب مسیر حرفه‌ای و گرایش به کارآفرینی شده است. وی «هویت سیال» را نیز از دیگر شاخصه‌ها دانست که به دلیل زندگی در فضای مجازی با چندین هویت متفاوت شکل گرفته و می‌تواند به کاهش حساسیت اخلاقی در تعاملات آنلاین بینجامد.

چالش‌های ارتباطی و تمرکز

این استاد دانشگاه، ضعف در ارتباط چشمی و روابط عمیق انسانی را چالشی جدی برای این نسل عنوان کرد. با وجود ارتباطات گسترده در شبکه‌های اجتماعی، کیفیت روابط عاطفی و حضوری کاهش یافته است. هاشمی همچنین به عادت به محتواهای کوتاه و سریع اشاره کرد و گفت این سبک زندگی دیجیتال، دامنه توجه را محدود و اختلال توجه و تمرکز را افزایش داده است.

کلیدهای ارتباط و هشدار یک شکاف

هاشمی تأکید کرد که نصیحت و تحمیل ارزش‌ها برای نسل Z کارآمد نیست و آنان هر قاعده‌ای را به چالش می‌کشند. آزادی بیان، گفت‌وگو و مشارکت در تصمیم‌گیری برای آنان حیاتی است و اگر احساس کنند دیده و شنیده نمی‌شوند، از تعامل فاصله می‌گیرند. وی «مدارا و انعطاف‌پذیری و همدلی» را کلید اصلی ارتباط با این نسل دانست. در پایان هشدار داد که اگر این نسل فهمیده نشود، شکاف نسلی عمیق‌تر و هزینه‌های روانی و اجتماعی آن سنگین‌تر خواهد شد.

منبع: Ettelaat