منظومهای که قوانین کیهانی را شکست: سیارات در جای اشتباه قرار گرفتهاند؟

مروری کوتاه بر خبر
- کشف منظومهای با چهار سیاره که آرایش غیرمعمول سنگی-گازی-گازی-سنگی دارد.
- این چیدمان با مدلهای کلاسیک شکلگیری سیارات در تناقض است.
- سیارات این منظومه در مداری فشرده، در کمتر از ۳۰ روز زمینی به دور ستارهای کوتوله سرخ میچرخند.
- اخترشناسان احتمال بروز جابهجاییهای مداری شدید در گذشته این سامانه را مطرح میکنند.
- این کشف میتواند منجر به بازنگری در مدلهای رایج شکلگیری و تکامل سیارات شود.
اخترشناسان با بررسی منظومه LHS 1903، آرایشی کمسابقه از سیارات را کشف کردهاند که قوانین معمول فاصله و ترکیب سیارات را به چالش میکشد. این کشف، پرسشهای جدیدی درباره مدلهای شکلگیری سیارات مطرح کرده است.
معمای یک چیدمان غیرمنتظره
پژوهشگران در گزارشی که ۱۲ فوریه ۲۰۲۶ در نشریه علمی Science منتشر شد، از کشف منظومه LHS 1903 خبر دادهاند. این ستاره کوتوله سرخ که حدود ۱۱۶ سال نوری از زمین فاصله دارد، میزبان چهار سیاره است که همگی در کمتر از ۳۰ روز زمینی به دور آن میچرخند. آنچه این منظومه را خاص میکند، ترتیب غیرمنتظره سیارات آن است: یک سیاره سنگی، سپس دو سیاره گازی و در نهایت دوباره یک سیاره سنگی. این الگو با مدلهای کلاسیک شکلگیری سیارات که محل قرارگیری سیارات سنگی و گازی را پیشبینی میکنند، در تضاد است.
شواهد و فرضیههای مطرحشده
این سامانه نخستینبار در سال ۲۰۱۹ توسط ماهواره TESS ناسا شناسایی شد و سپس جرم و چگالی سیارات آن با دقت اندازهگیری شد. دادهها نشان میدهد سیاره چهارم، برخلاف انتظار، چگالی بالایی دارد و سنگی است. «اندرو کامرون»، اخترشناس دانشگاه سنت اندروز، میگوید: «این منظومه شبیه سیستمی است که از درون به بیرون برگردانده شده و به نظر میرسد اتفاقات بدی در دوران جوانی آن رخ داده باشد.» دانشمندان احتمال میدهند در گذشته، جابهجاییهای مداری شدیدی مشابه آنچه در منظومه شمسی رخ داد، در این منظومه اتفاق افتاده باشد.
اهمیت کشف برای درک کیهان
بهگفته پژوهشگران، LHS 1903 نمونهای ارزشمند برای بازنگری در مدلهای شکلگیری سیارات است. سناریوهایی مانند برخورد یک جرم بزرگ یا شکلگیری سیاره در زمان اتمام گازهای دیسک سیارهساز برای توضیح این پدیده عجیب مطرح شدهاند. این کشف نشان میدهد که خشونتهای کیهانی میتوانند چیدمان نهایی منظومهها را بهکلی دگرگون کنند.
منبع: hamshahrionline.ir
اخبار علم و فناوری