معماری شگفتانگیز مورچههای آتشین: ساخت قایقهای زنده و ضدآب
مرور کوتاهی بر خبر
- مورچههای آتشین با قفل کردن بدنهایشان، قایقهای زندهای میسازند که هفتهها روی آب شناور میماند.
- لایهای آبگریز روی بدن این مورچهها با حبس هوا، چگالی قایق را کاهش داده و شناوری ایجاد میکند.
- این قایقها با وجود مقاومت بالا، طعمه ماهیهایی میشوند که خود ممکن است بر اثر سم مورچهها تلف شوند.
معماران کوچک طبیعت
مورچهها با بیش از ۱۴ هزار گونه، از چشمگیرترین معماران طبیعت محسوب میشوند. آنها در کلونیهای پیچیدهای زندگی میکنند که گاه صدها میلیون عضو دارد و سازههای خارقالعادهای از شهرهای زیرزمینی گسترده تا قایقهای شناور میسازند. در این میان، مورچههای آتشین (Solenopsis invicta) که بومی آمریکای جنوبی هستند و اکنون در مناطق دیگری مانند آمریکا، استرالیا و چین نیز یافت میشوند، استعداد ویژهای در ساخت سازههایی از جنس خودشان دارند.
قایقهای زنده و ضدآب
برای بیش از یک قرن، مشاهده شده که مورچههای آتشین برای نجات از سیلابها، قایقهای زنده و ضدآب میسازند. آنها با قفل کردن پاها و فکهای خود به یکدیگر، در عرض چند دقیقه سازهای محکم و یکپارچه تشکیل میدهند. در مرکز این قایق، ملکه و لاروها قرار میگیرند و مورچههای دیگر در لبهها به حفظ شناوری کمک میکنند. یک قایق متشکل از ۱۰۰۰ تا ۱۰۰ هزار مورچه میتواند هفتهها و به گزارشهایی حتی ماهها روی آب دوام بیاورد.
راز شناوری و آزمایشها
مطالعهای در سال ۲۰۱۱ توسط ناتان ملوت، راز شناوری این قایقها را بررسی کرد. موهای ریز روی بدن مورچههای آتشین، سطحی خشن و آبگریز ایجاد میکند که با حبس حبابهای ریز هوا بین بدنها، لایهای به نام «پلاسترون» تشکیل میدهد. این لایه نه تنها باعث دفع آب میشود، بلکه امکان تنفس زیر آب را نیز فراهم میکند. محاسبات نشان داد قایق مورچهها تا ۷۵ درصد چگالی کمتری نسبت به یک مورچه منفرد دارد و چگالی آن از آب کمتر است؛ به حدی که حتی با فشار چوب هم به راحتی غرق نمیشود.
تهدیدها و پیروزی غیرمنتظره
این قایقهای شناور، با وجود استحکام، طعمه ماهیهای فرصتطلبی مانند آبفامها و خارماهیان میشوند. با خورده شدن تدریجی مورچهها، شناوری قایق کاهش یافته و ممکن است کلونی از هم بپاشد. اما گاهی پایان داستان به نفع مورچهها است؛ گزارشهایی از تلف شدن ماهیهایی با شکم پر از مورچههای آتشین وجود دارد. پژوهشگران احتمال میدهند سم قوی این مورچهها یا نیش زدن از درون بدن ماهی، عامل مرگ آنها باشد. افزون بر قایق، این مورچهها توانایی ساخت پلهای زنده به طول بیش از ۱۰ سانتیمتر برای عبور از موانع را نیز دارند.
منبع: Hamshahrionline
سرگرمی