مذاکره یا حمله؛ گزینه روی میز ترامپ برای ایران چیست؟
مروری کوتاه بر خبر
- برگزاری دور اول مذاکرات غیرمستقیم ایران و آمریکا در مسقط با میانجیگری عمان
- نگرانی اسرائیل از محدود ماندن گفتوگوها به پرونده هستهای و نادیده گرفتن برنامه موشکی و منطقهای ایران
- شکاف ارزیابی واشنگتن و تلآویو درباره کارآمدی حمله نظامی و توان بازدارندگی ایران
- فشارهای داخلی بر نتانیاهو و نزدیک شدن به انتخابات اسرائیل در اکتبر ۲۰۲۶
- احتمال اقدام نظامی اسرائیل علیه ایران برای فرار از بنبست سیاسی
پس از ماهها تنش، آمریکا با پذیرش مذاکرات غیرمستقیم در مسقط، عملاً شروط ایران دربارهٔ مکان و قالب گفتوگو را پذیرفت. تلآویو نگران است که مذاکرات صرفاً به پروندهٔ هستهای محدود شود. شکاف اصلی میان واشنگتن و اسرائیل، بر سر کارآمدی حملهٔ نظامی و میزان بازدارندگی ایران است. در این میان، بنبست سیاسی داخلی نتانیاهو، خطر قمار نظامی را افزایش داده است.
نگرانی تلآویو از دستور کار محدود
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، ایالات متحده سرانجام به انجام مذاکره با ایران در مسقط تن داد. در این چارچوب غیرمستقیم، بدر البوسعیدی، وزیر خارجهٔ عمان، حلقهٔ واسط انتقال پیامها میان هیأت ایرانی به ریاست عباس عراقچی و هیأت آمریکایی به ریاست استیو ویتکاف بود. این روند از نگاه برخی رسانهها یک دستاورد دیپلماتیک برای تهران ارزیابی شد، چرا که ایران هم محل مذاکرات را به مسقط منتقل کرد و هم قالب غیرمستقیم را تحمیل نمود. دونالد ترامپ نیز دریافت که ایران در دو مؤلفهٔ «مکان» و «شیوهٔ مذاکره» به پیروزی دست یافته است.
با این حال، بنیامین نتانیاهو از همان ابتدای موافقت ترامپ با مذاکرات نگران بود. نگرانی اصلی اسرائیل این است که دستور کار گفتوگوها صرفاً به موضوع سلاح هستهای محدود شود و پروندههای برنامهٔ موشکهای بالستیک دوربرد و حمایت ایران از گروههای مقاومت در منطقه به حاشیه رانده شوند. موضع نهایی ترامپ در قبال این مطالبات احتمالاً پس از دور دوم مذاکرات روشن خواهد شد.
شکاف میان ارزیابی نظامی واشنگتن و تلآویو
بنیامین نتانیاهو بر این باور است که دونالد ترامپ با ایجاد یک بستر مشروعیتساز، مسیر را بهسوی اقدام نظامی علیه ایران هموار میکند و نشانهٔ عینی آن، آرایش یک ناوگان عظیم نظامی متشکل از ناو هواپیمابر، ناوشکنها و هواپیماهای جنگی است.
اما ارزیابی فرماندهی ستاد مشترک ارتش آمریکا متفاوت است. این نهاد معتقد است «راهحل جادویی» برای سرنگونی نظام سیاسی ایران با یک یا دو عملیات نظامی وجود ندارد و تحقق چنین هدفی مستلزم زمان طولانیتر و نیرویی بهمراتب گستردهتر است. از نگاه آنان، ایران از توان بازدارندگی لازم در برابر چنین آمادهباشی برخوردار است.
مشاوران نزدیک به ترامپ تلاش کردند با زمزمههایی حسابشده، از شدت اضطراب نتانیاهو بکاهند و بر تعهد کاخ سفید به حفاظت از منافع آمریکا و اسرائیل تأکید کردند.
منطق تاریخی اسرائیل و قمار نتانیاهو
تساحی هنگبی، رئیس پیشین شورای امنیت ملی اسرائیل، در مقالهای منطق امنیتی تاریخی این رژیم را یادآوری کرد: اقدام قاطع در برابر «خطر وجودی». نمونههای آن حمله به تأسیسات هستهای عراق در سال ۱۹۸۱ و مرکز هستهای سوریه در سال ۲۰۰۷ است. نتانیاهو نیز امروز معتقد است اسرائیل با یک خطر وجودی تازه از سوی ایران مواجه است.
اکنون نتانیاهو در میانهٔ یک بحران چندلایه گرفتار شده است: از یکسو، درگیر شدن ترامپ در مذاکراتی طولانی با ایران که میتواند مانع حمایت لازم شود، و از سوی دیگر، نزدیک شدن موعد انتخابات اسرائیل در اوایل اکتبر ۲۰۲۶ با احتمال فروپاشی اکثریت شکنندهٔ او در کنست.
پرسش جدی این است که آیا نتانیاهو برای گریز از بنبست انتخاباتی، به آغاز جنگی علیه ایران دست خواهد زد؟ گروه قابلتوجهی از اسرائیلیها این سناریو را دور از ذهن نمیدانند. نگرانی اصلی آن است که وی برای پیشدستی بر شکست احتمالی، به گزینهای افراطی مانند استفاده از یک سلاح هستهای تاکتیکی متوسل شود.
منبع: فرارو
اخبار سیاسی