مذاکرات مسقط؛ دیپلماسی هستهای ایران در سایه تهدید نظامی آمریکا؟
مروری کوتاه بر خبر
- ازسرگیری مذاکرات هستهای ایران و آمریکا در مسقط پس از ماهها تنش.
- ذخیره حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم ۶۰ درصدی به عنوان اهرم اصلی چانهزنی ایران.
- حضور فرمانده سنتکام و تهدیدات ترامپ، نشانهای از رویکرد «دیپلماسی اجبار» واشنگتن.
- سفر علی لاریجانی به مسقط، نشانه ارتقای مذاکرات به سطح تصمیمگیری راهبردی.
- همزمانی مذاکرات با سفر نتانیاهو به آمریکا و تشدید تهدیدات منطقهای.
تحلیل حاضر با استناد به یادداشت عارف دهقاندار در روزنامه اعتماد، به بررسی دور تازه مذاکرات هستهای ایران و ایالات متحده در مسقط میپردازد. این گفتوگوها در شرایطی برگزار شد که منطقه پس از درگیری مستقیم ایران و اسرائیل، شاهد تشدید تنشهاست. تحلیلگر بر این باور است که این مذاکرات بیش از آنکه نویدبخش توافق باشد، تلاشی برای مدیریت بحران و آزمون ارادهها در آستانه تقابل پرهزینه است.
دیپلماسی حداقلی در بستر بیاعتمادی
ازسرگیری مذاکرات در مسقط با سفر سیدعباس عراقچی در ۱۷ بهمنماه آغاز شد. انتخاب عمان به عنوان میزبان، سطح بالای محرمانگی و محدودیت در اطلاعرسانی، نشان میدهد تهران این دور از گفتوگوها را در چارچوب «دیپلماسی حداقلی برای مدیریت ریسک» تعریف کرده است. گزارشها حاکی است نقطه آغاز، چانهزنی فنی نبوده، بلکه تلاش برای صدور نوعی اعلامیهعدم تخاصم و کاهش تنش برای جلوگیری از سوءمحاسبه بوده است. در این چارچوب، ایران بحثهایی درباره مدیریت ذخایر اورانیوم ۲۰ و ۶۰ درصد تحت نظارت طرف ثالث را مطرح کرده که نه عقبنشینی، بلکه تلاشی برای تفکیک حق غنیسازی از شیوههای اطمینانبخشی دانسته شده است.
ورود لاریجانی و انتقال به سطح راهبردی
سفر علی لاریجانی به مسقط، چند روز پس از مذاکرات اولیه، نقطه عطفی معنادار ارزیابی میشود. این سفر با تفویض اختیار از سطوح عالی نظام، نشان میدهد گفتوگوها از مرحله سنجش فنی عبور و وارد فاز تصمیمگیری سیاسی شدهاند. تمرکز اصلی اکنون بر سرنوشت حدود ۴۰۰ کیلوگرم اورانیوم با غنای ۶۰ درصد قرار گرفته که مهمترین اهرم بازدارندگی و چانهزنی تهران محسوب میشود. نقش لاریجانی را میتوان تلاشی برای مهار شتاب مذاکرات و جلوگیری از تصمیمهای شتابزده در قبال این دارایی راهبردی دانست.
سایه دیپلماسی اجبار و نقش اسرائیل
فضای مذاکرات با نشانههای نگرانکنندهای همراه بوده است. حضور فرمانده سنتکام در مذاکرات و تهدیدات مکرر دونالد ترامپ، حاکی از تمایل واشنگتن برای پیش بردن گفتوگو در سایه گزینه نظامی معتبر است؛ الگویی که در نظریه «دیپلماسی اجبار» توصیف میشود. همزمانی پایان مذاکرات مسقط با سفر بنیامین نتانیاهو به آمریکا در ایام ۲۲ بهمن، نیز نشانهای از تلاش تلآویو برای اثرگذاری بر روند دیپلماتیک و سوق دادن آن به سمت فشار یا اقدام نظامی ارزیابی شده است.
منبع: فرارو
اخبار سیاسی