لالههای واژگون در چهارمحال و بختیاری؛ گردشگری کنترلشده نجاتبخش است؟
- لاله واژگون، میراث طبیعی ایران و نمادی در تاریخ و فرهنگ کشور است.
مروری بر یک میراث طبیعی و فرهنگی
لاله واژگون، یکی از ۱۲ هزار گونه گیاهی شناختهشده ایران و در زمره میراث طبیعی کشور است. شکفتن این گل با حضور گردشگران در رویشگاههای طبیعی همراه میشود. این گل در فرهنگ و تاریخ ایران ریشه دارد؛ از داستان سیاوش و نامهایی مانند «گل اشک سیاوش» یا «گل نانبُر» در مناطق مانند پاوه، تا نقش آن بر سرستونهای دوره ساسانی در طاق بستان. رویشگاه اصلی این گل منحصربهفرد، جنگلهای مناطق زاگرسی است.
بزرگترین دشت لالههای واژگون در خطر
در میان مناطق زاگرسی، دشت لالههای واژگون کوهرنگ در چهارمحال و بختیاری با مساحت ۳۶۰۰ هکتار، بزرگترین و متراکمترین رویشگاه این گیاه محسوب میشود و یکی از جاذبههای مهم گردشگری کشور است. با این حال، حیدر صادقی، سرپرست اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان، هشدار میدهد که تراکم لالههای واژگون نسبت به حدود ۱۵ سال قبل تقریباً به نصف کاهش یافته است.
عوامل تهدید و راهکارهای حفاظتی
به گفته صادقی، حضور کنترلنشده گردشگران، چرای دام، تغییرات اقلیمی و تنشهای زیستمحیطی از مهمترین دلایل این کاهش هستند. نبود زیرساختهایی مانند مسیرهای تعریفشده گردشگری، ورود بدون ملاحظه بازدیدکنندگان و حتی چیدن گل یا خارج کردن پیاز آن توسط افراد ناآگاه به رویشگاهها آسیب زده است. اداره کل میراث فرهنگی استان، حفظ لالههای واژگون و تدوین طرح گردشگری پایدار با محوریت حفاظت از این گونه کمیاب را در دستور کار دارد.
برنامههای آینده: تورهای محدود و مدیریت شده
برنامه استان برای حفاظت، ورود گردشگران در قالب تورهای محدود، مدیریتشده و متناسب با ظرفیت منطقه، طی هماهنگی با اداره کل منابع طبیعی و سایر دستگاههای متولی است. صادقی اشاره میکند که اقدامات مقطعی مانند قرق مناطق توسط منابع طبیعی در گذشته به بهبود نسبی کمک کرده، اما حفاظت مؤثر از این رویشگاهها نیازمند برنامههای منسجمتر و بلندمدت است.
منبع: Hamshahrionline
اخبار اجتماعی