قدیمی‌ترین دریل فلزی مصر باستان کشف شد؛ فناوری ۵ هزار ساله چه رازهایی دارد؟

پژوهشگران دانشگاه نیوکاسل و آکادمی هنرهای زیبای وین با بازتحلیل یک شیء کوچک مسی که یک قرن پیش در مصر کشف شده بود، به این نتیجه رسیده‌اند که این ابزار، قدیمی‌ترین دریل فلزی چرخان شناخته‌شده در مصر باستان است. این اثر که به دوره پیش‌پادشاهی (اواخر هزاره چهارم پیش از میلاد) تعلق دارد، گواهی بر فناوری پیشرفته صنعتگران مصری هزاران سال پیش است.

از “سوزن” تا “دریل”؛ بازخوانی یک کشف قدیمی

این شیء که هم‌اکنون در موزه باستان‌شناسی و انسان‌شناسی دانشگاه کمبریج نگهداری می‌شود، در دهه ۱۹۲۰ و از گورستان مصر علیا به دست آمده بود. پژوهشگران آن زمان این ابزار کوچک ۶۳ میلی‌متری با وزن حدود ۱.۵ گرم را صرفاً «یک سوزن مسی کوچک با بند چرمی پیچیده دور آن» توصیف کردند. این توصیف ساده باعث شد توجه چندانی به آن جلب نشود و برای دهه‌ها نادیده گرفته شود.

شواهد فنی که داستان را تغییر داد

بررسی جدید با ذره‌بین، آثار ساییدگی مشخصی را روی این ابزار نشان داد که با عمل حفاری سازگار بود: خطوط ریز، لبه‌های گردشده و انحنای جزئی در انتهای کارشده. این ویژگی‌ها همگی به حرکت چرخشی اشاره دارند، نه سوراخ‌کردن ساده. علاوه بر این، شش حلقه از یک بند چرمی بسیار شکننده نیز شناسایی شد که پژوهشگران آن را بقایای زه کمان می‌دانند؛ بخشی از مکانیسم دریل کمانی که حرکت رفت و برگشتی کمان، سبب چرخش سریع مته می‌شده است.

دیدگاه کارشناسان درباره اهمیت این کشف

دکتر مارتین اُدلِر، نویسنده اصلی این مطالعه از دانشگاه نیوکاسل، می‌گوید: «مصریان باستان به‌خاطر معابد سنگی و جواهرات خیره‌کننده‌شان مشهورند، اما پشت این دستاوردها، فناوری‌های عملی روزمره‌ای وجود داشت که به‌ندرت در آثار باستان‌شناسی باقی می‌ماند. این دریل، ابزاری برای سوراخ کردن چوب، سنگ و مهره‌ها بود که همه چیز از ساخت مبلمان تا تولید زیورآلات را ممکن می‌کرد».

این بازتحلیل نشان می‌دهد که این ابزار برای حفاری سریع‌تر و کنترل‌شده‌تر نسبت به روش‌های دستی استفاده می‌شده و گواهی بر تسلط صنعتگران مصری بر فنون حفاری چرخشی در هزاران سال پیش است.

رازهای آلیاژ غیرمعمول دریل

تحلیل شیمیایی این دریل با استفاده از دستگاه پرتودهی اشعه ایکس قابل‌حمل (pXRF) نتایج جالبی را آشکار کرد. جیری کوموشک، از نویسندگان این تحقیق، توضیح می‌دهد: «این دریل حاوی آرسنیک و نیکل، با مقادیر قابل‌توجهی سرب و نقره است. چنین ترکیبی فلزی سخت‌تر و از دید بصری متمایز نسبت به مس استاندارد تولید می‌کرد». حضور این عناصر ممکن است به انتخاب‌های آگاهانه در آلیاژسازی و شاید شبکه‌های گسترده مبادلات مواد یا دانش فنی بین مصر و شرق مدیترانه در آن دوران اشاره داشته باشد.

منبع: hamshahrionline.ir

اخبار علم و فناوری