صنعتی‌سازی ساختمان؛ کلید رونق بازار مسکن یا آرزویی دور از دسترس؟

صنعتی‌سازی ساختمان به عنوان راهکاری برای بهینه‌سازی ساخت‌وساز و کاهش هزینه‌های بلندمدت مسکن مطرح است، اما با چالش‌های عمیقی در ایران روبروست. در حالی که تنها ۷ درصد ساخت‌وسازها به این روش انجام می‌شود، کارشناسان بر لزوم فرهنگ‌سازی، سرمایه‌گذاری و تدوین قوانین حمایتی تأکید دارند.

وضعیت نامتوازن مسکن و اهداف دولت

لهون اسدی، مدیرکل دفتر توسعه و مهندسی ساختمان وزارت راه و شهرسازی، با اشاره به تقریباً برابر بودن تعداد خانوارها با واحدهای ساخته‌شده، اعلام کرد که توزیع این واحدها نامتوازن بوده و حجم قابل توجهی از آنها خالی هستند یا با نیاز گروه‌های فاقد مسکن همخوانی ندارند. وی طرح‌های دولت از جمله مسکن حمایتی، مسکن ۹۹ ساله، مسکن کارگری و اجاره‌داری حرفه‌ای را در راستای برنامه‌ریزی برای رفع این ناهماهنگی‌ها دانست.

صنعتی‌سازی؛ راه‌حلی برای آینده یا عدم تناسب با شرایط فعلی؟

اسدی در پاسخ به سوالی درباره تناسب صنعتی‌سازی با شرایط رکودی بازار مسکن، گفت در صورت واقعی‌شدن قیمت حامل‌های انرژی، ساختمان‌های ساخته‌شده به روش صنعتی به کاهش هزینه‌های خانوارها کمک خواهند کرد. با این حال، برخی فعالان بازار معتقدند با توجه به رکود شدید، اولویت اول باید خروج بازار از رکود باشد و پس از آن می‌توان درباره صنعتی‌سازی صحبت کرد.

چالش‌های پیش‌روی صنعتی‌سازی

دکتر میلاد باری‌پور، مدرس دانشگاه و استراتژیست صنعت ساختمان، چالش‌های اصلی این فرآیند را برشمرد. به گفته وی، مقاومت نهادها و نیروی کار در برابر تغییرات فناورانه به دلیل نبود فرهنگ‌سازی و آموزش ناکافی، نیاز به سرمایه‌گذاری اولیه قابل توجه، نقص در قوانین و مقررات استانداردسازی و عدم به‌کارگیری گسترده فناوری‌های پیشرفته از موانع اصلی هستند.

فاصله ظرفیت تولید با اهداف توسعه‌ای

بر اساس قانون برنامه هفتم توسعه، ایران باید ظرفیت سالانه ساخت مسکن را به یک میلیون واحد برساند. اما بر اساس خوش‌بینانه‌ترین تخمین‌ها، توان فعلی تولید کشور برای ایجاد واحدهای مسکونی جدید، کمتر از نیمی از این هدف است. در چنین شرایطی، به گفته کارشناسان، استفاده از روش‌های بهینه و مدرن ساخت‌وساز می‌تواند به کمک سازندگان و خریداران بیاید.

راهکارهای پیشنهادی برای تسریع روند

دکتر باری‌پور برای ارتقای صنعتی‌سازی، بر لزوم توجه به استراتژی‌های بلندمدت و سیاست‌های حمایتی تأکید کرد. آموزش نیروی کار، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های نوین، تقویت قوانین حمایتی، همکاری‌های بین‌المللی و حمایت‌های دولتی از شرکت‌های فعال در این حوزه از جمله پیشنهادهای وی برای سرعت بخشیدن به این فرآیند، به ویژه در پروژه‌های ملی، عنوان شده‌اند.

منبع: Ettelaat