دادخواهی ۵۱ قربانی ساواک؛ نقش آمریکا در تشکیل «مخوف‌ترین سازمان شکنجه» به دادگاه کشیده شد

مروری بر جلسه دادگاه بین‌المللی

جلسه رسیدگی به اقدامات دولت آمریکا در تأسیس سازمان اطلاعات و امنیت کشور (ساواک) در شعبه ۵۵ دادگاه حقوقی ویژه رسیدگی به دعاوی بین‌الملل تهران برگزار شد. موضوع این پرونده، دادخواهی حدود ۵۱ نفر از اتباع ایرانی به طرفیت ۱۳ نفر از جمله دولت آمریکا، برای مطالبه خسارت مادی، معنوی و تنبیهی ناشی از بازداشت‌های غیرقانونی و شکنجه است. قاضی دادگاه با استناد به اصل ۳۴ قانون اساسی، دادگاه را صالح به رسیدگی دانست.

ادعاهای وکلای مدعیان علیه آمریکا

عزالدین سلیمانی، یکی از وکلای خواهان‌ها، در دفاع از موکلان خود اعلام کرد ساواک در سال ۱۳۳۵ با هدایت و حمایت آمریکا و آموزش‌های رژیم اسرائیل تشکیل شد و به یکی از مخوف‌ترین سازمان‌های شکنجه‌گر جهان تبدیل گردید. وی با استناد به کتاب «ماموریت در ایران» ویلیام سولیوان، سفیر وقت آمریکا، گفت تشکیل ساواک با پیشنهاد دولت آمریکا بود. به گفته او، آموزش کارشناسان سیا به مأموران ساواک شامل روش‌های تعقیب، نفوذ، جنگ روانی و روش‌های بازجویی بود که مغایر با قطعنامه‌های سازمان ملل است.

روایت‌های تلخ قربانیان از شکنجه

تعدادی از خواهان‌های پرونده که در دوران پهلوی تحت شکنجه ساواک قرار گرفته بودند، در دادگاه حاضر شدند. علیرضا درویش‌زاده جزئیات بازداشت و شکنجه خود در کمیته مشترک ضدخرابکاری در سال ۱۳۵۳ را شرح داد. او از بستن به تخت فلزی، شلاق با کابل، استفاده از دستگاه موسوم به «آپولو»، شوک الکتریکی، شکستن انگشتان و سوزاندن بدن با شمع سخن گفت. وی تأکید کرد که آموزش این نیروها توسط دولت آمریکا صورت می‌گرفت و حضور مستشاران خارجی را احساس می‌کردند.

سید قاسم بخشیان، دیگر خواهان پرونده، نیز از سه مرحله دستگیری و شکنجه‌های سنگین در زندان سخن گفت و اعلام کرد پس از ۴۷ سال هنوز تحت درمان دردهای عصبی ناشی از آن دوران است.

استناد به اسناد تاریخی و بین‌المللی

رضا حضرتی، وکیل دیگر خواهان‌ها، با اشاره به اسناد بایگانی ساواک، نقش مستقیم دولت آمریکا و سازمان سیا را در کودتا، حمایت از مقامات، تأسیس، آموزش و هدایت ساواک تشریح کرد. وی به اسنادی مانند متن مذاکرات رئیس ساواک با نماینده سیا در سال ۱۳۴۹، گزارش دوره‌های آموزشی مأموران در آمریکا و ارائه فهرست فعالان سیاسی به ساواک توسط سیا در سال ۱۳۵۲ استناد کرد. حضرتی همچنین با اشاره به گزارش‌های سازمان عفو بین‌الملل، شکنجه را جرمی بین‌المللی خواند که هیچ توجیهی ندارد.

موضع نهایی دادگاه

قاضی دادگاه در پایان جلسه با اشاره به ابلاغ رسمی به خواندگان، اعلام کرد که بر اساس اظهارات خواهان‌ها و مدارک موجود، تمامی آن‌ها توسط ساواک شکنجه شده‌اند و این رفتار خلاف شرع، حقوق بشر و قواعد بین‌المللی است. قاضی تأکید کرد اسناد و اظهارات، نقش دولت آمریکا و سیستم‌های اطلاعاتی آن در تأسیس، تجهیز و آموزش بازجویان ساواک را غیرقابل انکار نشان می‌دهد. دادگاه در مهلت قانونی رأی خود را صادر خواهد کرد.

منبع: ilna.ir

اخبار سیاسی