تهران در بدترین خشکسالی نیم قرن؛ تابستان ۱۴۰۵ چه خواهد شد؟
مروری کوتاه بر خبر
- استان تهران با ۶۱ میلیمتر بارش، رکورددار کمبارشی در کشور است.
- ذخایر سدهای پنجگانه تهران در بدترین وضعیت ۴۶ سال گذشته قرار دارد.
- بیش از ۶۲ درصد مشترکان تهرانی همچنان پرمصرف هستند.
- منطقه تهران پنج سال متوالی خشکسالی را پشت سر گذاشته است.
- پیشبینی میشود تابستان ۱۴۰۵ دمایی بالاتر از نرمال داشته باشد.
- نرخ فرونشست زمین در جنوب تهران به ۱۸ تا ۳۵ سانتیمتر در سال رسیده است.
وضعیت آب و خشکسالی در استان تهران و جنوب البرز در بهمنماه ۱۴۰۴ بهرغم بارشهای زمستانه، همچنان در بدترین شرایط نیم قرن اخیر ارزیابی میشود. ذخایر سدهای تأمینکننده آب این منطقه بهشدت کاهش یافته و میزان بارندگیها نیز کسری انباشته شده از سالهای خشکسالی را جبران نکرده است.
آمار نگرانکننده بارش و ذخایر سدها
بر اساس آخرین دادههای منتشر شده تا ۱۹ بهمنماه ۱۴۰۴، استان تهران همچنان رکورددار کمبارشی در کشور است. از ابتدای سال آبی جاری (مهر ۱۴۰۴) تا ۱۸ بهمن، تنها ۶۱ میلیمتر بارندگی در تهران ثبت شده است. این میزان بارش ۵۰ درصد کمتر از میانگین بلندمدت ۵۷ساله (حدود ۱۲۲.۷ میلیمتر) است. بارندگیها نسبت به مدت مشابه در سال آبی گذشته نیز ۱۴ درصد کاهش را نشان میدهد.
شرایط ذخایر آبی در سدهای پنجگانه تأمینکننده آب شرب تهران و استان البرز «بدترین وضعیت در ۴۶ سال گذشته» را توصیف میکنند. طبق دادههای مربوط به ۱۹ بهمن ۱۴۰۴:
– سد امیرکبیر (کرج) با ۶ میلیون متر مکعب ذخیره و ۴ درصد پرشدگی، ۷۷ درصد نسبت به پارسال کاهش دارد.
– سد لار با ۱۰ میلیون متر مکعب و یک درصد پرشدگی، ۲۴ درصد نسبت به پارسال کاهش دارد.
– سد طالقان با ۸۵ میلیون متر مکعب ذخیره و ۲۰ درصد پرشدگی، ۶۰ درصد نسبت به پارسال کاهش دارد.
– سد لتیان و ماملو با ۲۴ میلیون متر مکعب ذخیره و ۷ درصد پرشدگی، ۴۵ درصد نسبت به پارسال کاهش دارند.
سدهای امیرکبیر، لار و لتیان- ماملو عملا به حجم مرده خود رسیدهاند و سد طالقان نیز وضعیت مناسبی ندارد. مجموع ذخایر سدها تا پایان بهمن ۱۴۰۴ حدود ۱۲۴ میلیون مترمکعب است، در حالی که این رقم در مدت مشابه سال گذشته ۳۰۰ میلیون و میانگین بلندمدت آن ۵۰۰ میلیون مترمکعب بوده است.
هشدار برای تابستان پیش رو و مصرف بالا
در برخی مناطق پایتخت، به ویژه در ساعات شبانه، فشار آب بهشدت کاهش یافته که به منزله یک اقدام پیشگیرانه برای مدیریت مصرف و هشداری جدی برای کمبود آب تلقی میشود. بیش از ۶۲ درصد مشترکان تهرانی همچنان پرمصرف هستند. استانهای تهران، البرز، قم و قزوین در نوار البرز، بدترین شرایط بارندگی و منابع آبی را در کشور دارند و برای تابستان پیش رو باید سناریوهای سختگیرانهای در نظر گرفته شود.
همزمان با بحران کم آبی، پیشبینی میشود که تابستان ۱۴۰۵ دمایی بالاتر از نرمال داشته باشد که این موضوع مصرف آب (به ویژه برای سرمایش) را افزایش داده و فشار بر منابع را چند برابر میکند.
لایههای مختلف بحران خشکسالی
استان تهران و جنوب البرز در وضعیت «خشکسالی» شدید و بیسابقهای قرار دارند. این بحران ابعاد مختلفی دارد:
آینده مبهم و پیشبینیها
پیشبینی بارش بهار در فروردین، اردیبهشت و خرداد ۱۴۰۵ در محدوده نرمال است. این بازه زمانی از آن جهت حیاتی است که ذوب برفهای زمستانی و بارشهای بهاری میتوانند تا حدی به بهبود ذخایر سدها کمک کنند. با این حال، رییس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی تأکید دارد که این پیشبینی در مقیاس کوچکی مانند حوزه آبریز تهران با قطعیت کمتری همراه است و دقت این پیشبینیهای بلندمدت در بهترین حالت حدود ۶۵ تا ۷۰ درصد است.
باید توجه داشت که کشور و به ویژه منطقه تهران، پنج سال متوالی خشکسالی را پشت سر گذاشته است و بارشهای نرمال یک سال آبی نمیتواند کسری انباشته شده در منابع آب زیرزمینی و مخازن سدها را جبران کند.
منبع: فرارو
اخبار اجتماعی