تهدید ویروس دیستمپر برای ۱۷ یوزپلنگ باقیمانده؛ سگهای ولگرد بلای جان حیاتوحش ایران؟
- ویروس کشنده «دیستمپر» از سگهای بلاصاحب به زیستگاههای اصلی یوزپلنگ آسیایی نفوذ کرده است.
- یک فعال محیطزیست میگوید حدود ۷۰ درصد بیماریها در مناطق یوزپلنگها مرتبط با سگهای ولگرد است.
- مدیریت این بحران نیازمند همکاری ۱۴ نهاد و آگاهیبخی عمومی است.
عرصه بر ۱۷ یوزپلنگ آسیایی باقیمانده روزبهروز تنگتر میشود. تهدید جدید، یک خطر بیولوژیک است: ویروس «دیستمپر» که از طریق سگهای بلاصاحب در حال نفوذ به قلب امنترین پناهگاههای حیاتوحش ایران است. این بحران، پیامد افزایش بیرویه جمعیت سگها و مدیریت ناکارآمد دستگاههای متولی عنوان شده است.
هشدار درباره یک تهدید مرگبار ویروسی
تا پیش از این، تصادفات جادهای و تخریب زیستگاه اصلیترین نگرانیها برای یوزپلنگها بود، اما اکنون انتقال بیماریهای ویروسی مانند «دیستمپر» به یک چالش جدی تبدیل شده است. این ویروس که از طریق تماس مستقیم منتقل میشود، میتواند بدون ردپای فیزیکی آشکار، آسیب جبرانناپذیری به جمعیت گربهسانان نادر کشور وارد کند. مجید دریکوند، فعال محیطزیست، با اشاره به هشدار دامپزشکان حیاتوحش میگوید: «ویروس دیستمپر که از سگها منتشر میشود، در زیستگاههای اصلی یوزپلنگ مشاهده شده است.»
آمار نگرانکننده و گستردگی بحران
بر اساس اعلام رئیس سازمان دامپزشکی، پیشبینی میشود حدود ۱۰ میلیون سگ در کشور وجود داشته باشد، اما به گفته دریکوند این عدد ممکن است به حدود ۲۰ میلیون یا بیشتر برسد. بخش قابلتوجهی از این سگها تنها در شهرها نیستند، بلکه در طبیعت و مناطق حفاظتشده نیز پرسه میزنند. او تأکید کرد: «حدود ۷۰ درصد بیماریهایی که در مناطقی با جمعیت اندک یوزپلنگها گزارش میشود، منشئی مرتبط با سگهای بلاصاحب دارد.»
تأثیر مخرب بر کل اکوسیستم
حضور سگهای ولگرد موجب تنگتر شدن «آشیان بومشناختی» گونههای حیاتوحش میشود. این به معنای محدود شدن فضای حیات، تأمین غذا و تولیدمثل برای گونههاست. گونههایی مانند آهو، قوچ و میش، کل و بز، پلنگ و سایر گربهسانان همگی تحت تأثیر این حضور قرار گرفتهاند. آسیبها تنها به رقابت بر سر منابع محدود نمیشود، بلکه انتقال بیماریهای ناشناخته دیگر نیز یک خطر بالقوه است.
مدیریت پراکنده و نقش غذارسانی احساسی
دریکوند به تعدد دستگاههای مسئول اشاره میکند و میگوید حدود ۱۴ نهاد در مدیریت حیوانات بلاصاحب نقش دارند. او یکی از عوامل تشدیدکننده بحران را «غذارسانی بیضابطه» میداند که گاه با تحریک احساسات در شبکههای اجتماعی و حتی منافع اقتصادی پنهان همراه است. این عمل نه تنها مشکل را حل نمیکند، بلکه با افزایش جمعیت سگها، حیاتوحش را بیشتر تهدید میکند.
راهحل: آگاهیبخشی و همکاری فرادستگاهی
به باور این فعال محیطزیست، مدیریت این بحران از توان یک دستگاه به تنهایی خارج است و همکاری جدی سایر نهادها و همراهی مردم را میطلبد. راهکار اصلی، آگاهیبخشی تدریجی و ارائه اطلاعات علمی و دقیق به افکار عمومی است تا از پیامدهای غذارسانی بیضابطه آگاه شوند. در مناطق حفاظتشده، مسئولیت مستقیم با سازمان حفاظت محیطزیست است.
منبع: Mashreghnews
اخبار اجتماعی