تنگه هرمز؛ شاهرگ اقتصاد جهانی که روزانه ۲۱ میلیون بشکه نفت از آن میگذرد؟
مروری کوتاه بر خبر
- روزانه حدود ۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه نفت خام از تنگه هرمز عبور میکند.
- بیش از ۴۸ درصد ذخایر نفت و ۴۰ درصد ذخایر گاز جهان در منطقه خلیج فارس قرار دارد.
- عرض تنگه هرمز در باریکترین نقطه تنها حدود ۳۳ کیلومتر است.
- ارزش مبادلات انرژی عبوری از این آبراه میتواند سالانه به بیش از یک تریلیون دلار برسد.
- ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی، نقش تعیینکنندهای در امنیت این آبراه دارد.
مروری کوتاه بر اهمیت استراتژیک
روزانه دهها نفتکش عظیم و کشتی تجاری از گذرگاهی عبور میکنند که در باریکترین نقطه تنها حدود ۳۳ کیلومتر عرض دارد. این آبراه نقشی تعیینکننده در اقتصاد جهانی ایفا میکند و هر تنش در آن، بلافاصله بازارهای جهانی انرژی و تجارت را تحت تأثیر قرار میدهد.
خلیج فارس و نقش حیاتی تنگه هرمز
خلیج فارس در دل منطقهای قرار گرفته که بیش از ۴۸ درصد ذخایر اثباتشده نفت جهان و حدود ۴۰ درصد ذخایر گاز طبیعی دنیا را در خود جای داده است. کشورهای اصلی تولیدکننده انرژی در این منطقه، بخش عمده صادرات خود را تنها از یک مسیر انجام میدهند: تنگه هرمز. این تنگه حلقه اتصال خلیج فارس به دریای عمان و آبهای آزاد است و مسیر اصلی صادرات نفت خام، گاز طبیعی مایعشده (LNG)، فرآوردههای نفتی و کالاهای اساسی محسوب میشود. خطوط کشتیرانی در این تنگه بسیار محدود و مشخص هستند؛ مسیر رفت و برگشت کشتیها هر کدام حدود ۳ کیلومتر عرض دارند.
حجم عظیم مبادلات تجاری و انرژی
بر اساس آمارهای بینالمللی انرژی، روزانه بین ۲۰ تا ۲۱ میلیون بشکه نفت خام و میعانات گازی از تنگه هرمز عبور میکند که معادل حدود یکپنجم مصرف روزانه نفت جهان است. افزون بر این، بخش قابل توجهی از صادرات گاز طبیعی مایعشده قطر نیز از همین مسیر منتقل میشود. از نظر ارزش اقتصادی، تخمین زده میشود سالانه صدها میلیارد دلار کالا و انرژی از این گذرگاه عبور کند و ارزش مبادلات نفت و گاز آن در سال میتواند به بیش از یک تریلیون دلار برسد.
سناریوی بسته شدن تنگه و پیامدهای جهانی
ایران به دلیل موقعیت جغرافیایی و اشراف ساحلی گسترده بر شمال تنگه، نقش تعیینکنندهای در امنیت این آبراه دارد. هرگونه اختلال جدی در عبور و مرور کشتیها میتواند شوک بزرگی به بازارهای جهانی وارد کند. پیامدهای احتمالی عبارتاند از: جهش ناگهانی قیمت جهانی نفت و گاز، افزایش هزینه حملونقل دریایی و بیمه کشتیها، نوسان شدید بازارهای بورس جهانی و فشار تورمی بر اقتصاد کشورهای واردکننده انرژی. کارشناسان انرژی معتقدند در صورت توقف کامل صادرات، قیمت نفت میتواند در مدت کوتاهی به سطوح بیسابقهای برسد.
جایگاه تنگه هرمز در میان گلوگاههای جهانی
در میان تمام گلوگاههای دریایی جهان مانند کانال سوئز یا بابالمندب، تنگه هرمز از نظر حجم انتقال انرژی جایگاه نخست را دارد. در حالی که کانال سوئز برای تجارت کالاهای کانتینری اهمیت بالایی دارد، هرمز شاهراه اصلی انرژی جهان محسوب میشود. اقتصاد صنعتی جهان بدون جریان پایدار انرژی از این منطقه، با اختلال جدی روبهرو میشود.
منبع: hamshahrionline.ir
اخبار سیاسی