بسته شدن تنگه هرمز توسط ایران؛ زلزله چند ریشتری در اقتصاد جهانی؟
مروری کوتاه بر خبر
- روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت (یکپنجم مصرف جهانی) از تنگه هرمز عبور میکند.
- اقتصاد کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در صورت بسته شدن این آبراه، در عرض هفتهها با بحران مواجه میشود.
- قیمت نفت میتواند به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه و حتی تا ۱۵۰ دلار افزایش یابد.
- صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) قطر به شدت مختل و امنیت انرژی اروپا را تهدید میکند.
- اختلال حتی برای چند هفته میتواند بحران جهانی انرژی و رکود اقتصادی ایجاد کند.
تحلیلها نشان میدهد بسته شدن تنگه هرمز در صورت درگیری نظامی، میتواند شوکی عمیق به اقتصاد جهانی وارد کند. این اقدام نه تنها صادرات کشورهای منطقه را متوقف میکند، بلکه قیمت انرژی را به شدت افزایش داده و پیامدهای گسترده اقتصادی و اجتماعی در پی خواهد داشت.
هرمز، شاهرگ حیاتی اقتصاد انرژی
تنگه هرمز یک آبراه استراتژیک است که روزانه بیش از ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و حجم قابلتوجهی از گاز طبیعی مایع (LNG) را از خود عبور میدهد. این حجم معادل حدود یکپنجم مصرف نفت جهان است. اقتصاد کشورهای صادرکننده نفت در خلیج فارس، از عربستان سعودی و امارات گرفته تا کویت و قطر، به باز بودن دائم این گذرگاه وابسته است. آنها فاقد مسیرهای جایگزین و ظرفیت خطوط لوله کافی برای جبران بسته شدن هرمز هستند.
نخستین قربانیان: کشورهای عربی خلیج فارس
در سناریوی بسته شدن تنگه هرمز، کشورهای عربی منطقه در موقعیتی متناقض قرار میگیرند. این کشورها اگرچه متحد امنیتی ایالات متحده هستند، اما در صورت توقف صادرات انرژی، در کوتاهترین زمان با بحران بودجه، بحران ارزی و تنشهای اجتماعی مواجه خواهند شد. اقتصاد ایران سالها با تحریم و محدودیت صادراتی سازگار شده، اما اقتصادهای وابسته به صادرات منطقه چنین تابآوری را ندارند.
شوک به بازار جهانی و جهش قیمتها
بسته شدن موقت این آبراه میتواند هراس فوری در بازار انرژی ایجاد کند. پیشبینی میشود قیمت نفت در مدت کوتاهی به بیش از ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد و در صورت تداوم درگیری، رقم ۱۴۰ تا ۱۵۰ دلار نیز محتمل است. این افزایش قیمت تنها بخشی از مشکل است و میتواند به تورم جهانی، رکود اقتصادی، سقوط بازارهای مالی و افزایش هزینههای معیشت مردم به ویژه در اروپا و آسیا منجر شود.
بحران گاز؛ تهدیدی فراتر از نفت
آسیب ناشی از اختلال در صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) میتواند ویرانگرتر باشد. قطر به عنوان یکی از بزرگترین صادرکنندگان LNG، تقریباً تمام صادرات خود را از تنگه هرمز میفرستد. اروپا که پس از جنگ اوکراین به گاز این منطقه وابسته شده، در این سناریو نه تنها با افزایش قیمت، بلکه با کمبود فیزیکی انرژی مواجه میشود که امنیت انرژی و ثبات اجتماعی این قاره را تهدید میکند.
هزینه سنگین برای ایالات متحده
ایالات متحده آمریکا اگرچه ممکن است توانایی نظامی برای بازگشایی تنگه را داشته باشد، اما این عملیات زمانبر و پرهزینه خواهد بود. بازار انرژی به زمان حساس است و حتی چند هفته اختلال برای ایجاد یک بحران جهانی کافی است. در چنین شرایطی، آمریکا ناچار به آزادسازی ذخایر استراتژیک نفت خود شده و متحدانش تحت فشار شدید تورم و افکار عمومی قرار خواهند گرفت.
منبع: fararu.com
اخبار سیاسی