ایران در برابر حمله احتمالی آمریکا چه اهدافی را نشانه‌گیری می‌کند؟

مروری کوتاه بر خبر

تحلیل‌های جدید نشان می‌دهد در صورت وقوع حمله نظامی آمریکا یا اسرائیل، پاسخ ایران می‌تواند بسیار گسترده‌تر و متفاوت از گذشته باشد. مقامات ایرانی به صراحت از حق «دفاع مشروع پیش‌دستانه» سخن گفته و هشدار داده‌اند که جنگ، جنبه منطقه‌ای خواهد یافت و اهداف، فراتر از پایگاه‌های نظامی تعریف می‌شود. کارشناسان بین‌المللی نیز بر این باورند که تهران این بار برای بازدارندگی، بر ایجاد ریسک سیستماتیک در بازار انرژی و هدف‌گیری مستقیم منافع آمریکا متمرکز است.

## تغییر در دکترین دفاعی و هشدار‌های صریح
پس از تحولات منطقه‌ای اخیر، بحث‌هایی درباره تغییر تاکتیک‌های دفاعی ایران مطرح شده است. در قالب راهبرد «دفاع رو به جلو»، ایران traditionally تهدیدات را پیش از رسیدن به مرزهای خود خنثی می‌کرد. با این حال، اظهارات اخیر مقامات نشان از تاکید بیشتر بر یک رویکرد متمرکز و بازدارندگی از طریق فناوری دارد. محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، خطاب به رئیس‌جمهور آمریکا هشدار داد که در صورت حمله به ایران، «هم سرزمین اشغالی و هم تمام مراکز و پایگاه‌های نظامی و کشتی‌های آمریکا در منطقه، هدف مشروع ما خواهند بود». وی تأکید کرد ایران خود را محدود به واکنش پس از اقدام نمی‌داند.

## جنگ منطقه‌ای و هدف‌گیری منافع گسترده
رهبر انقلاب اسلامی نیز تأکید کرده‌اند که اگر آمریکا جنگ را آغاز کند، این جنگ، «جنگ منطقه‌ای» خواهد بود. این هشدار به معنای گسترده‌تر شدن دایره اهداف احتمالی است. «الدار ممدوف»، کارشناس مؤسسه کویینسی، هشدار داده که کشورهای عربی میزبان پایگاه‌های آمریکا از چنین جنبی هراس دارند، زیرا ممکن است تأسیسات نفتی و زیرساخت‌های آن‌ها هدف موشک‌ها و پهپادهای ایرانی قرار گیرد. وی خاطرنشان کرد حمله به تأسیسات نفتی عربستان در سال ۲۰۱۹ میلادی، توانایی ایران را نشان داد.

## ابزار بازدارندگی: از تنگه هرمز تا بازار انرژی
یکی از محورهای اصلی بازدارندگی ایران، توانایی اثرگذاری بر بازار انرژی جهانی است. کارشناسان اشاره می‌کنند که ایران این بار ممکن است به بستن تنگه هرمز اکتفا نکند و به سمت «اخلال هدفمند در بازار انرژی جهانی» از طریق حمله به تأسیسات تولیدی، خطوط لوله و نفتکش‌ها حرکت کند. نیروی دریایی سپاه پاسداران با برگزاری رزمایش «کنترل هوشمند تنگه هرمز»، توانایی خود را برای مسدودسازی انتخابی این آبراه حیاتی به نمایش گذاشته است. «ولی رضا نصر»، مشاور سابق دولت اوباما، معتقد است منطق تهران ایجاد ریسک سیستماتیک برای تغییر محاسبات واشنگتن است.

## سطح جدید تهدید: اهداف فرامرزی و شخصی
گزارش‌ها حاکی از آن است که سطح دیگری از بازدارندگی نیز از سوی برخی محافل در ایران مطرح شده که اهدافی فراتر از دارایی‌های نظامی را شامل می‌شود. برای نمونه، حمیدرضا مقدم‌فر، مشاور فرهنگی سپاه، گفته است: «این بار املاک و دارایی ترامپ و دامادش (جرد کوشنر) در کشورهای منطقه از جمله امارات را با موشک می‌زنیم». اگرچه این اظهارات لزوماً بیان‌کننده مواضع رسمی نیست، اما نشان‌دهنده گفتمانی است که دایره تهدیدات را گسترده‌تر ترسیم می‌کند.

## محاسبات آمریکا و ترس از پاسخی گسترده
در سوی مقابل، گزارش‌هایی از رسانه‌های اسرائیلی مانند «واللا» حاکی است که مشاوران دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، به دلیل نامعلوم بودن ضربه‌پذیری ایران و ناتوانی در مقابله با یک پاسخ گسترده، وی را از حمله نظامی منصرف کرده‌اند. تحلیل‌ها نشان می‌دهد ترامپ ترجیح می‌دهد از طریق مذاکره یا تهدید به حمله محدود، ایران را تحت فشار قرار دهد. اما کارشناسان هشدار می‌دهند که ایران ممکن است به یک حمله محدود نیز با پاسخی بزرگ و تغییردهنده معادله واکنش نشان دهد، زیرا چنین حمله‌ای از نگاه تهران می‌تواند به مثابه یک «جنگ موجودیتی» تلقی شود.

منبع: Ecoiran

اخبار سیاسی