انتقال سهمیه سوخت به کارت بانکی تا کی عملی میشود؟
- قانون انتقال سهمیه سوخت از کارتهای هوشمند به کارت بانکی برای سال ۱۴۰۵ پیشبینی شده است.
- هدف از این طرح، سادهسازی فرآیند سوختگیری و استفاده از ظرفیت شبکه بانکی عنوان شده.
طرح انتقال سهمیه سوخت از کارتهای هوشمند به کارتهای بانکی بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. رئیس سازمان برنامه و بودجه از اجرای صددرصدی این قانون در سال ۱۴۰۵ خبر داده، اما جزئیات اجرایی و زمانبندی آن هنوز به طور شفاف اعلام نشده است. این گزارش به بررسی ابعاد فنی، چالشها و سکوت نهادهای مسئول میپردازد.
الزام قانونی و اهداف طرح
سید حمید پورمحمدی، رئیس سازمان برنامه و بودجه، تأکید کرده است قانونی پیشبینی شده که بر اساس آن سهمیه سوخت افراد در سال آینده به صورت کامل به کارت بانکی آنان منتقل شود. این پیشنهاد در چارچوب احکام بودجه و سیاستهای مدیریت مصرف سوخت تعریف شده و هدف اصلی آن سادهسازی فرآیند سوختگیری و بهرهگیری از ظرفیت شبکه بانکی کشور عنوان شده است. مطابق مصوبات بودجهای، دستگاههای اجرایی مکلف به بررسی امکان این انتقال و فراهمآوری زیرساختهای لازم هستند.
چالشهای فنی و اجرایی
اجرای این طرح مستلزم اتصال کامل سامانه هوشمند سوخت به شبکه بانکی، ایجاد یک سوئیچ مرکزی برای مدیریت سهمیه و تضمین امنیت اطلاعات و تراکنشهاست. کارشناسان حوزه انرژی هشدار میدهند هرگونه اختلال در این اتصال میتواند فرآیند سوختگیری در جایگاهها را با مشکل مواجه کند. این نگرانی، ضرورت اجرای آزمایشی و مرحلهای طرح را پررنگ میکند. از منظر زیرساختی، اگرچه کشور هم تجربه سامانه هوشمند سوخت و هم توسعه شبکه پرداخت الکترونیک را دارد، اما ادغام کامل این دو سامانه نیازمند ارتقای نرمافزارها، هماهنگی پایانههای فروش و ایجاد لایههای امنیتی مضاعف است.
سکوت بانک مرکزی و موضع صنف
با وجود پیگیریهای رسانهای، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران تاکنون هیچ واکنش رسمی یا اطلاعیه مستقلی درباره نحوه و زمان اجرای این طرح منتشر نکرده است. رضا نواز، سخنگوی صنف جایگاههای سوخت کشور، در گفتوگو با ایسنا توضیح داد که طبق آییننامه ابلاغی هیئت وزیران، یک سوئیچ سوخت با همکاری بانک مرکزی ایجاد میشود تا یارانه سوخت از طریق درگاههای پرداخت بانکی محاسبه شود. وی تأکید کرد با اجرای این آییننامه، کارت سوخت حذف نمیشود و ابتدا باید زیرساختها فراهم و سپس مرحله اجرای آزمایشی آغاز شود.
تجربههای جهانی در مدیریت یارانه سوخت
بررسی تجارب دیگر کشورها نشان میدهد جایگزینی کامل کارت سوخت با کارت بانکی مدل رایجی در جهان نیست. در کشورهایی مانند برزیل، اصلاح یارانههای سوخت بیشتر از طریق پرداخت مستقیم نقدی به حساب بانکی شهروندان انجام شده است. در هند نیز در حوزه گاز مایع خانگی، یارانه به صورت مستقیم به حساب بانکی خانوار واریز میشود و مصرفکننده مابهالتفاوت را دریافت میکند. این تجارب حاکی از امکانپذیری استفاده از شبکه بانکی برای مدیریت یارانه انرژی است، اما در عین حال رویکردهای متفاوتی را نشان میدهند.
جمعبندی وضعیت فعلی
به نظر میرسد با وجود پیشبینی قانونی برای اجرای طرح در سال ۱۴۰۵، عملیاتی شدن آن منوط به هماهنگی نهادی، تضمین امنیت سایبری و انجام آزمونهای میدانی است. تا زمان اعلام جزئیات اجرایی و زمانبندی مشخص از سوی نهادهای متولی به ویژه بانک مرکزی، به نظر میرسد انتقال سهمیه سوخت به کارتهای بانکی همچنان در مرحله بررسی و طراحی قرار دارد و کارت هوشمند سوخت فعلی به قوت خود باقی است.
منبع: Isna
اخبار اقتصادی