افزایش قیمت خودرو؛ حمایت از انحصار یا رها کردن مردم در برابر رکود تورمی؟
مروری کوتاه بر خبر
- افزایش مجدد قیمت خودرو در شرایط تورم و کاهش قدرت خرید مردم
- انتقاد از حمایتهای بیقید و شرط و ایجاد انحصار در صنعت خودرو
- هشدار درباره خطر رکود تورمی در بازار خودرو به دلیل افزایش قیمت و افت تقاضا
- پیشنهاد آزادسازی واردات خودرو به عنوان راهحلی برای شکستن انحصار
- اشاره به چهار پیامد مثبت احتمالی آزادسازی واردات: کاهش مصرف سوخت، کاهش تلفات جادهای، کاهش آلودگی هوا و کنترل قیمت
- تاکید بر لزوم انتخاب دولت بین اقتصاد رقابتی یا پذیرش حمایت دائمی از این صنعت
مروری بر بحران قیمت و انحصار در صنعت خودرو
در شرایطی که جامعه هنوز تحت تأثیر شوک اعتراضات ناشی از فشار اقتصادی است، موج جدیدی از افزایش قیمتها از جمله در صنعت خودرو آغاز شده است. این تصمیمات اقتصادی در چنین فضایی، حامل پیام اجتماعی و سیاسی هستند و میتوانند به بیاعتمادی دامن بزنند. سالهاست این صنعت نه با منطق رقابت، بلکه با حمایتهای بیقید و شرط اداره میشود؛ حمایتی موقت که به قاعدهای دائمی تبدیل شده است.
نتایج یک سیاست حمایتی ناکارآمد
خروجی این سیاست حمایتی طولانیمدت، نه ارتقای کیفیت بوده، نه کاهش قیمت، نه رضایت مصرفکننده و نه سودآوری پایدار. تنها نتیجه روشن آن، تثبیت انحصار و انتقال هزینه ناکارآمدی به مردم عنوان شده است. افزایش اخیر قیمت خودرو با مجوز رسمی، در شرایط کوچک شدن سفره مردم، پیام روشنی دارد: در معادله این صنعت، مصرفکننده حلقه ضعیف است.
هشدار نسبت به تکرار الگوی رکود
از منظر اقتصادی، این مسیر عقلانی به نظر نمیرسد. تجربه بازار مسکن که با جهش قیمت و کاهش قدرت خرید به رکود عمیق انجامید، پیشروی است. افزایش مکرر قیمت خودرو در شرایط افت تقاضای مؤثر، این صنعت را در معرض خطر «رکود تورمی» قرار میدهد؛ وضعیتی که در آن هم تولیدکننده زیان میبیند و هم مصرفکننده از دسترسی به کالا محروم میشود.
پیشنهاد آزادسازی واردات و پیامدهای آن
این پرسش مطرح است که اگر دولت مدافع اقتصاد آزاد است، چرا واردات خودرو را آزاد نمیکند؟ اقتصاد آزاد را نمیتوان گزینشی اجرا کرد. آزادسازی قیمت بدون آزادسازی رقابت، به معنای رها کردن مردم در برابر انحصار ارزیابی شده است. آزادسازی واردات خودرو با تعرفه پایین، میتواند چهار پیامد مثبت داشته باشد: کاهش مصرف سوخت، کاهش تلفات جادهای، کاهش آلودگی هوا و ایجاد ثبات و کنترل قیمتی از طریق شکستن انحصار.
زمان انتخاب یک مسیر شفاف
صنعت خودرو ایران سالها در فضای گلخانهای رشد کرده، بدون ایجاد رضایت عمومی یا محصول رقابتی صادراتی. حمایت از صنعت زمانی معنا دارد که مشروط، زماندار و مبتنی بر شاخصهای بهرهوری باشد. امروز شکاف قیمت کارخانه و بازار، کیفیت پایین و نارضایتی گسترده، نشانههای یک ساختار بیمار توصیف شده است. دولت باید بین دفاع صادقانه از اقتصاد رقابتی با بازکردن مسیر رقابت سالم، یا پذیرش آشکار حمایت دائمی از این صنعت و تخصیص هزینه آن به مردم، انتخاب کند.
منبع: asriran.com
اخبار اقتصادی