ابراهیم پورداوود؛ نخستین اوستاشناس ایران که عشق به وطن را چگونه تعریف کرد؟
مروری کوتاه بر خبر
- ابراهیم پورداوود، نخستین اوستاشناس و مترجم اوستا در ایران بود.
- او در ۲۰ بهمن ۱۲۶۴ در رشت متولد شد و در ۲۶ آبان ۱۳۴۷ درگذشت.
- فعالیتهای فرهنگی و سیاسی او شامل انتشار مجله ایرانشهر و ایستادگی در برابر قوای خارجی در جنگ جهانی اول بود.
- آشنایی با سیدحسن تقیزاده و شرقشناسان بزرگ، علاقه او به ایران باستان را عمیقتر کرد.
- در سالهای پایانی عمر با بیمهریهایی از جمله اتهام نژادپرستی مواجه شد.
مروری کوتاه بر زندگی یک ستاره فرهنگ ایران
ابراهیم پورداوود، چهرهای پیشتاز در عرصه فرهنگ ایرانزمین، گنجینههای فرهنگی بسیاری را برای ایرانیان به یادگار گذاشت. این گیلهمرد ایراندوست، تمام عمر خود را صرف خدمت به ایران و مردم آن نمود.
از رشت تا بیروت و فرانسه
پورداوود در ۲۰ بهمن ۱۲۶۴ در سبزهمیدان رشت به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی را در مکتب میرزامحمدعلی و مدرسه حاجیحسن رشت گذراند و در ۲۰ سالگی به همراه خانواده به تهران رفت. ابتدا قصد تحصیل در طب داشت و همزمان به جرگه مشروطهخواهان پیوست. سپس برای یادگیری زبان فرانسه به بیروت رفت و در آنجا با محمدعلی جمالزاده آشنا شد. جمالزاده درباره او گفته است: «پورداوود در بیروت از جوانان خوشپوش به شمار میآمد و فضل و کمالش بهخصوص در فارسی و عربی از ما بیشتر بود.»
سپس راهی فرانسه شد و در رشته حقوق تحصیل کرد. در این دوره، همراه با دیگر ایراندوستان، مجله «ایرانشهر» را منتشر کرد و در آن بر لزوم بازگشت به روح اساطیری ایران تأکید نمود.
فعالیتهای سیاسی و فرهنگی در بحران جنگ جهانی
در دوران جنگ جهانی اول، پورداوود با انتشار روزنامه «رستاخیز» و برپایی «کمیته ملیون ایرانی» در برابر قوای روس و انگلیس ایستادگی کرد. ملاقات با سیدحسن تقیزاده در برلین و معاشرت با شرقشناسان بزرگ غربی، علاقه و دانش او را در حوزه ایرانشناسی افزایش داد.
نخستین اوستاشناس ایران
این مسیر او را به عنوان نخستین اوستاشناس و مترجم زبان اوستایی در ایران تثبیت کرد. ترجمه او از اوستا، بار دیگر ایرانیان را با این کتاب مهم آشنا ساخت. پورداوود کتابها و مقالات بسیار مهمی در حوزه ایرانشناسی منتشر کرد که به آشنایی بیشتر ایرانیان با اساطیر و تاریخ باستان کشورشان انجامید.
سالهای پایانی و میراث ماندگار
پورداوود در سالهای کهنسالی با بیمهریهایی مواجه شد؛ از جمله این که افرادی مانند جلال آلاحمد او را به دلیل علاقه شدید به ایران، نژادپرست خواندند. خود او درباره انگیزههایش نوشته است: «رنج بردن سالیان من بهعنوان یافتن گنج و پاداش نبود. یگانه پاداش برازنده اَزبَرای نگارنده این خواهد بود که فرزندان این سرزمینِ خاموش، روزگار روشن نیاکان خود را دریابند.»
سرانجام ابراهیم پورداوود در ۲۶ آبان ۱۳۴۷ در ۸۲ سالگی درگذشت و در تاریخ فرهنگ ایران ماندگار شد.
منبع: فرارو
چهره ها