آینده مذاکرات ایران و آمریکا؛ توافق، بیاعتمادی یا تکرار اشتباهات؟
مروری کوتاه بر خبر
- تحلیل رسانههای بینالمللی سه سناریوی محتمل برای مذاکرات تهران و واشنگتن برمیشمارد.
- المانیتور معتقد است حتی با لغو تحریمها، ایران در کوتاهمدت قادر به بهرهبرداری کامل از ذخایر گازی خود نخواهد بود.
- روزنامه الاخبار از عمق بیاعتمادی در ایران نسبت به پایبندی آمریکا به تعهداتش گزارش میدهد.
- سیاتل تایمز با اشاره به تشدید حضور نظامی آمریکا، از تکرار اشتباهات گذشته مانند جنگ عراق هشدار میدهد.
- گزارشها حاکی از آن است که تنشآفرینی فزاینده تنها به پیچیدهتر شدن مسائل منجر میشود.
مروری بر سناریوهای پیشرو
همزمان با ادامه فراز و فرودها در خاورمیانه و حضور سنگین نظامی آمریکا در منطقه، تحلیلهای مختلفی درباره آینده مذاکرات میان تهران و واشنگتن منتشر میشود. دور نخست این مذاکرات طی روزهای اخیر در مسقط برگزار شد. از دید رسانههای بینالمللی، سه سناریوی احتمالی «توافق نهایی و کاهش تدریجی تحریمها»، «بیاعتمادی ایران» و «تکرار اشتباهات گذشته» میتوانند آینده این گفتوگوها را شکل دهند. نقطه مشترک اغلب این تحلیلها این است که تنشآفرینی فزاینده در نهایت جز پیچیدهتر کردن مسائل برآیند دیگری نخواهد داشت.
چالشهای گازی ایران حتی با لغو تحریمها
المانیتور در تحلیلی به تاریخ نهم فوریه نوشت که ایران با دارا بودن حدود ۳۲ تریلیون مترمکعب ذخایر گاز طبیعی، به دلیل تحریمها و کمبود سرمایهگذاری مزمن نتوانسته از این ظرفیت بهرهبرداری کند. این گزارش تاکید کرد حتی لغو تحریمها در صورت توافق احتمالی با آمریکا نیز بعید است در کوتاهمدت وضعیت را تغییر دهد. ایران صادرکننده بزرگی در حوزه گاز نیست و جریانهای مرزی محدودی با عراق، ترکیه و ترکمنستان دارد. به عنوان مثال، سال گذشته ایران بیش از ۵.۵ میلیارد مترمکعب گاز به ترکیه صادر کرد که بسیار کمتر از حجم تعیینشده ۹.۶ میلیارد مترمکعبی در قرارداد سالانه بود. دلیل اصلی، نیاز به ذخیره گاز برای مصرف داخلی عنوان شده است. همچنین، انقضای معافیت عراق از تحریمهای آمریکا برای واردات گاز و برق ایران در مارس ۲۰۲۵، بغداد را به سمت واردات گاز طبیعی مایع از سایر تامینکنندگان سوق داده است. المانیتور افزود مشکل گاز ایران فقط داخلی نیست و توسعه سریع میدان شمالی قطر در بخش مشترک پارس جنوبی، فشار مداومی بر مخزن وارد کرده و حجم قابل برداشت ایران را محدود میکند. این رسانه نتیجه گرفت با وجود اشتیاق شرکتهای نفتی بینالمللی بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۸، تا زمانی که خطر بازگشت تحریمها وجود دارد، این شرکتها نسبت به تعهدات بلندمدت محتاط خواهند بود.
عمق بیاعتمادی در تهران
روزنامه الاخبار در گزارشی عنوان کرد که به رغم پیشرفت مثبت در مذاکرات مسقط، نگاهها در ایران نسبت به آینده این گفتوگوها چندان مثبت نیست. این گزارش نوشت با توجه به اعلام سید عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، مبنی بر عدم کنار گذاشتن غنیسازی اتمی، بسیاری انتظار دارند این رویکرد در تضاد با اصرار کاخ سفید بر غنیسازی صفر درصد قرار بگیرد و مذاکرات را از روند مثبت خارج کند. الاخبار تاکید کرد با در نظر گرفتن وقایع گذشته، طبیعی است که مقامات و مردم ایران هرگز به مواضع طرف آمریکایی اعتماد نکردهاند. این بیاعتمادی به ویژه پس از آن افزایش یافته که مشخص شد نمیتوان به وعدههای ترامپ اعتماد کرد و هیچ امیدی به پایبندی او به تعهداتش در توافقات با سایر کشورها وجود ندارد.
هشدار نسبت به تکرار سناریوی عراق
روزنامه سیاتل تایمز در تحلیلی به تاریخ هشتم فوریه، با اشاره به حضور گسترده نظامی آمریکا در خاورمیانه هشدار داد هرگونه بیاحتیاطی از سوی کاخ سفید میتواند سناریوهای شکستخورده سال ۲۰۰۳ را برای ایالات متحده بازتولید کند. این روزنامه نوشت همزمان با گردآوری یک «ناوگان عظیم» در سواحل ایران، گمانهزنیها درباره گزینههای پیش رو افزایش یافته، در حالی که توضیح روشنی درباره هدف استفاده از این نیروها ارائه نشده است. سیاتل تایمز خاطرنشان کرد در اواخر سال ۲۰۰۲ و اوایل ۲۰۰۳ نیز قدرت نظامی سریعتر از شفافیت سیاسی انباشته شد و دولت وقت با تغییر مداوم دلایل حمله به عراق، قول میداد سرعت و نیروی عظیم منافع آمریکا را تضمین میکند. این روزنامه افزود دو دهه بعد، شرایط متفاوت است، اما شکست در صورت روی آوردن به گزینه نظامی غیرقابل انکار خواهد بود. به گفته این تحلیل، فراتر از درخواستهای مبهم از تهران برای «آمدن پای میز مذاکره»، دولت آمریکا هنوز توضیح نداده است چه در سر دارد. در غیاب این شفافیت، از قدرت نظامی خواسته میشود کاری را انجام دهد که سیاست انجام نداده است.
منبع: fararu.com
اخبار سیاسی