آیا یک فیلسوف یونانی باستان، نظریه «بیگبنگ» را پیشبینی کرده بود؟
مروری کوتاه بر خبر
- لئوکیپوس، فیلسوف یونان باستان در سده پنجم پیش از میلاد، پدر نظریه اتمی است.
- او جهان را نتیجه حرکت آشفته و برخورد ذرات اتمی در خلأ میدانست.
- توصیف او از گرد آمدن اتمها و شکلگیری اجرام آسمانی، شباهت نزدیکی به مفاهیم مدرن کیهانشناسی دارد.
- ایده او مبنی بر پدید آمدن جهان منظم از یک وضعیت آغازین آشفته، بازتابی از مدل بیگبنگ محسوب میشود.
- اندیشههای او فاقد سختگیری ریاضی مدرن بود، اما به عنوان نیای فکری دوردست نظریه بیگبنگ شناخته میشود.
لئوکیپوس، فیلسوف یونان باستان در سده پنجم پیش از میلاد، ایدههایی مطرح کرد که شباهت چشمگیری به نظریه مدرن بیگبنگ دارد. او که پدر نظریه اتمی شناخته میشود، شکلگیری جهان را نتیجه حرکت آشفته و برخورد ذرات اتمی میدانست. این برداشت اولیه با درک علمی معاصر از تکامل کیهانی همخوانی دارد.
جهان اتمی لئوکیپوس
لئوکیپوس به همراه شاگردش دموکریتوس، نخستین نظریه شناختهشده اتمگرایی را پروراند. او استدلال میکرد جهان از ذراتی (اتمها) تشکیل شده که در خلأ حرکت میکنند. در قطعهای منسوب به او، جهانی توصیف شده که در آن اتمها در حرکتی تصادفی، به تدریج به هم پیوسته و ساختارهای بزرگتری را پدید آوردند. ذرات سنگینتر فرونشست کرده و شالوده اجرام زمینی را ساختند، در حالی که ذرات سبکتر به بیرون رانده شدند و آسمانها را شکل دادند. این توصیف شباهت نزدیکی با مفاهیم مدرن وضعیت آغازین کیهان دارد.
زایش کیهانی از رهگذر برخورد و فشردگی اتمها
برداشت لئوکیپوس دلالت بر آن دارد که جهان منظم از یک وضعیت آغازین آشفته پدید آمده است. این ایده بازتابهایی در مدل بیگبنگ دارد. او پیشنهاد میکند اتمها در گردابی چرخان با هم برخورد کردند و انباشته شدند و سرانجام ساختارهای متمایز کیهانی را شکل دادند. این تصور از تکامل کیهانی با آثار فیزیکدانان مدرنی مانند ژرژ لومتر (نخستین پیشنهاددهنده نظریه بیگبنگ)، استیون هاوکینگ و آلن گاث همراستاست.
آیندهنگری یک اندیشمند باستان
اندیشههای لئوکیپوس فاقد سختگیری ریاضی و اعتبار تجربی نظریههای علمی مدرن بودند. با این همه، او با دوراندیشی شگفتآور خود به درک جالبتوجهی از شکلگیری جهان دست یافت. این اندیشه که کیهان ایستا نیست، بلکه از وضعیتی آغازین و آشفته سر برآورده، پیشاپیش کشفیات سدههای بعد قرار داشت. نظریه او درباره کیهانی خودسازمانده، نیای فکری دوردستی برای مدل بیگبنگ به شمار میآید.
منبع: asriran.com
اخبار علم و فناوری