آیا واکسن اسپری بینی میتواند محافظتی همهجانبه در برابر ویروس، باکتری و آلرژی ایجاد کند؟

- پژوهشگران یک واکسن آزمایشی اسپری بینی جدید را روی موشها بررسی کردهاند.
- واکسن هنوز فقط روی حیوانات آزمایش شده و برای تأیید نیازمند آزمایشهای انسانی است.
- محققان امیدوارند این رویکرد بتواند واکسیناسیون فصلی را سادهتر و پاسخ به تهدیدهای تنفسی را سریعتر کند.
پژوهشگران دانشگاه استنفورد واکسن آزمایشی جدیدی به شکل اسپری بینی طراحی کردهاند که در آزمایشهای اولیه روی موشها، محافظتی گسترده در برابر طیفی از ویروسهای تنفسی، باکتریهای بیماریزا و آلرژنهای رایج ایجاد کرده است. این واکسن با تقلید از مکانیسم واکسن سل (BCG)، هم سیستم ایمنی ذاتی و هم سیستم ایمنی اکتسابی را به طور همزمان فعال میکند. نتایج امیدوارکننده بوده، اما تأیید ایمنی و اثربخشی آن در انسانها نیازمند مطالعات بیشتر است.
رویکردی نوین در واکسیناسیون
واکسن جدید که GLA‑3M‑052‑LS+OVA نام دارد، برخلاف واکسنهای مرسوم که تنها یک آنتیژن خاص را هدف میگیرند، با تقویت خط دفاعی اول بدن (سیستم ایمنی ذاتی) عمل میکند. این سیستم قادر است در برابر طیف وسیعی از میکروبها پاسخ سریعی ایجاد کند. پژوهشگران با الهام از اثرات واکسن ب ث ژ، سیگنالهایی را شناسایی کردند که میتوانند سلولهای ایمنی ذاتی در ریهها را برای ماهها در حالت آمادهباش نگه دارند. واکسن جدید دقیقاً از این سیگنالها تقلید میکند.
نتایج آزمایشهای حیوانی
در آزمایشهای انجامشده، موشهایی که سه دوز از این واکسن اسپری بینی را دریافت کردند، حداقل تا سه ماه پس از آن در برابر ویروس SARS-CoV‑2، سایر کروناویروسها، باکتریهای استافیلوکوک اورئوس و اسینتوباکتر بومانی و همچنین آلرژن مایت گرد و غبار خانگی محافظت شدند. پاسخ ایمنی دوگانه (ذاتی و اکتسابی) در ریههای این موشها به طور مؤثری با عوامل بیماریزا و آلرژنها مقابله کرد. در مقابل، موشهای واکسینهنشده التهاب ریه شدیدتر، کاهش وزن بیشتر و در مواجهه با آلرژنها، واکنشهای آلرژیک شدیدتری نشان دادند.
گام بعدی: آزمایش روی انسان
با وجود نتایج چشمگیر در مدلهای حیوانی، محققان تأکید میکنند که این واکسن هنوز فقط روی حیوانات آزمایش شده است. بالی پولندران، نویسنده ارشد مطالعه، خاطرنشان کرد که برای تأیید ایمنی و اثربخشی آن در انسانها، انجام چندین مرحله آزمایش بالینی ضروری است. اگر این واکسن در نهایت برای استفاده انسانی تأیید شود، میتواند تحولی در واکسیناسیون فصلی ایجاد کرده و آمادگی در برابر تهدیدهای تنفسی نوظهور را افزایش دهد. بر اساس برآوردها، احتمالاً دو دوز از این واکسن برای ایجاد محافظت کافی در انسان کافی خواهد بود.
منبع: Asriran
سلامت