آیا سفر نتانیاهو به آمریکا، مسیر مذاکرات ایران را تغییر می‌دهد؟

تحولات اخیر نشان می‌دهد تهران ضمن تأکید بر دیپلماسی، توافق را منوط به عدالت، توازن و حفظ حاکمیت می‌داند. هم‌زمان، سفر بنیامین نتانیاهو به واشنگتن و فشار برای گنجاندن برنامه موشکی ایران در مذاکرات، بیانگر تلاش تل‌آویو برای اثرگذاری بر چارچوب توافق احتمالی است. آمریکا نیز هم‌زمان مذاکره و فشار نظامی را پیش می‌برد، اما هزینه‌های داخلی و منطقه‌ای، احتمال جنگ فراگیر را کاهش داده است.

موضع ایران: دیپلماسی مشروط به اصول

عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران، در پیامی در شبکه «ایکس» تصریح کرد: «ما دیپلماسی را ترجیح می‌دهیم و دستیابی به توافقی درباره برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران ممکن است، مشروط بر آنکه عادلانه و متوازن باشد.» وی با لحنی قاطع بر اولویت حاکمیت ملی تأکید کرد و نوشت: «برای تحقق این هدف، ایران در دفاع از حاکمیت خود، فارغ از هر هزینه‌ای، درنگ نخواهد کرد.» عراقچی در بخش دیگری از پیام خود، بر ضرورت پایبندی عملی به تعهدات تأکید کرد.

سفر نتانیاهو و نگرانی اسرائیل از توافق

سفر ناگهانی بنیامین نتانیاهو به واشنگتن، نشانه‌ای از نگرانی عمیق مقامات اسرائیل نسبت به هرگونه تحول احتمالی در مسیر گفت‌وگوهای تهران و واشنگتن به شمار می‌رود. این تحرک در حالی صورت گرفته است که گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال انعقاد توافقی میان آمریکا و ایران مطرح شده. به گزارش المانیتور، این سفر غیرمنتظره بیانگر آن است که نتانیاهو در پی آن بوده است تا مستقیماً دیدگاه‌های خود را با دونالد ترامپ در میان بگذارد و نگرانی‌های ادعایی اسرائیل درباره سیاست‌های منطقه‌ای ایران را پیش از هرگونه تصمیم‌گیری نهایی منتقل کند.

فشار برای گنجاندن برنامه موشکی در مذاکرات

اظهارات اخیر دونالد ترامپ درباره ضرورت گنجاندن برنامه موشکی جمهوری اسلامی ایران در هر توافق احتمالی آینده، نشان می‌دهد واشنگتن در پی تغییر زمین بازی مذاکرات و عبور از چارچوب صرفاً هسته‌ای است. در محافل تصمیم‌سازی آمریکا این نگاه در حال تقویت است که هر توافقی بدون محدودسازی توان موشکی ایران، معادله بازدارندگی منطقه‌ای را از دید واشنگتن در وضعیت «عدم قطعیت» نگه می‌دارد. با این حال، ورود پرونده موشکی به مذاکرات، به‌معنای بازتعریف کامل دستورکار گفت‌وگوها و ورود به حوزه‌ای فنی و نظامی با حساسیت‌های جدی است.

تحرکات نظامی و معادله پیچیده

با نزدیک شدن به دور تازه گفت‌وگوها، هم‌زمان با استمرار آرایش و تحرکات نظامی ایالات متحده در منطقه، بخشی از تحلیل‌ها روند کنونی مذاکرات را نه یک مسیر عادی دیپلماتیک، بلکه پوششی عملیاتی در چارچوب راهبرد فشار حداکثری آمریکا ارزیابی می‌کنند. برخی تحلیلگران منطقه‌ای معتقدند از نخستین روزهای افزایش تحرکات نظامی آمریکا، پیام روشنی مخابره شد: مذاکره به‌تنهایی هدف نیست، بلکه ابزاری برای اعمال فشار است. با این حال، این تحلیل‌ها تأکید دارند حتی در صورت توسل به گزینه نظامی، ایالات متحده به‌دنبال جنگی فراگیر نخواهد بود.

هزینه‌های داخلی و کاهش احتمال جنگ

با وجود آنکه در ادبیات رسمی واشنگتن و برخی تحلیل‌های رسانه‌ای همچنان از «گزینه نظامی» سخن گفته می‌شود، شواهد میدانی و سیاسی نشان می‌دهد مسیر تحولات، دست‌کم در مقطع کنونی، بیش از آنکه به سوی تقابل مستقیم حرکت کند، به سمت مهار تنش و جست‌وجوی راه‌حل سیاسی متمایل شده است. مجموعه‌ای از عوامل داخلی و منطقه‌ای، هزینه تصمیم نظامی را برای آمریکا و اسرائیل افزایش داده است. در داخل آمریکا نیز شرایط به‌گونه‌ای رقم خورده که فضای مانور کاخ سفید برای ورود به یک تقابل پرهزینه محدودتر شده است.

منبع: فرارو

اخبار سیاسی