آیا دانشگاههای ایران صاحب تریبون رسمی اعتراض میشوند؟
- وزارت علوم پیشنهادهایی برای اختصاص محل رسمی اعتراضات دانشجویی تدوین کرده است.
- هدف، ایجاد بستر قانونی برای بیان اعتراضات و جلوگیری از تجمعات بدون مجوز عنوان شده.
مروری بر یک طرح قدیمی
بخشی از مطالبهای که بیش از دو دهه در محافل دانشگاهی و سیاسی مطرح بود، در روزهای اخیر وارد مرحله اجرا شده است. انتشار خبر تعیین محل مشخص برای برگزاری اعتراضات در دانشگاههای وابسته به وزارت علوم، نشانهای از احیای طرحی است که از اواخر دهه ۱۳۷۰ مطرح شد و حتی در دوره مجلس ششم پیگیری گردید، اما هرگز به قانون تبدیل نشد. مخالفان این ایده در گذشته استدلال میکردند که قانون اساسی حق تجمعات مسالمتآمیز را به رسمیت شناخته و احزاب میتوانند با اخذ مجوز از وزارت کشور تجمع برگزار کنند، بنابراین نیازی به مکانهای ثابت وجود ندارد.
فراز و نشیبهای قانونی
پس از اعتراضات دی ۱۳۹۶، دولت وقت کوشید با تصویب مصوبهای مکانهایی را برای برگزاری تجمعات مشخص کند، اما این تصمیم در سال ۱۳۹۸ با رأی دیوان عدالت اداری متوقف شد. در اردیبهشت ۱۴۰۲ و حدود هشت ماه پس از اعتراضات گستردهای که در پی جانباختن مهسا امینی رخ داد، بار دیگر موضوع تعیین محل اعتراضات در دستور کار قرار گرفت و اعلام شد لایحه «نحوه برگزاری تجمعات و راهپیماییها» با قید یک فوریت به مجلس ارسال شده است. با پایان فعالیت دولت سیزدهم، این لایحه بینتیجه ماند.
بستر جدید در دانشگاهها
پس از ناآرامیهای دیماه امسال، رئیسجمهور از وزیر علوم خواست پژوهشگران علوم اجتماعی ریشههای رخدادهای تلخ این دوره را بررسی کنند. طبق اعلام رسمی، در میان بازداشتشدگان حداقل ۱۰۰ دانشجو از دانشگاههای وابسته به وزارت بهداشت حضور داشتند و ۱۰۰ دانشجوی دانشگاههای وابسته به وزارت علوم نیز جان خود را از دست دادند. در چنین فضایی، وزارت علوم تعیین سازوکار مشخص برای بیان اعتراضات در محیط دانشگاهی را در دستور کار قرار داد.
جزئیات طرح وزارت علوم
وحید شالچی، معاون فرهنگی و اجتماعی وزارت علوم، از تدوین پیشنهادهایی برای اختصاص محل رسمی اعتراضات دانشجویی خبر داده و تأکید کرده که فراهمسازی بستر قانونی و اثربخش برای طرح مطالبات دانشجویان یک ضرورت است. به گفته او، زنده بودن دانشگاه به آزاداندیشی وابسته است و پیشبینی نشدن سازوکارهای رسمی برای بیان دیدگاهها، در شکلگیری برخی تنشها نقش داشته است.
اجرای آزمایشی در دانشگاه تهران
هرچند نهایی شدن این پیشنهادها نیازمند هماهنگیهای اداری بیشتر است، اما نشانههای اجرایی شدن آن آشکار شده. محمدحسین امید، رئیس دانشگاه تهران، اعلام کرده که محل فیزیکی مشخصی برای برگزاری تجمعات دانشجویی در نظر گرفته شده و حتی با درخواست سه دانشجو نیز امکان برگزاری تجمع وجود دارد. به گفته او، معاونت فرهنگی دانشگاه سازوکاری تعریف کرده تا دانشجویان، چه در قالب تشکلهای رسمی و چه به صورت فردی یا گروهی، بتوانند درخواست برگزاری برنامه یا تجمع بدهند.
هدف و مراحل اجرا
در مرحله نخست، باشگاه دانشجویی بهصورت آزمایشی و در فضای بسته برای اجرای این طرح اختصاص یافته و قرار است در گام بعدی، فضای باز نیز برای برگزاری تجمعات فراهم شود. مسئولان دانشگاه تأکید دارند که هدف از این اقدام، ایجاد بستر رسمی برای گفتوگو و بیان اعتراض در چارچوب قانون است تا از برگزاری تجمعات بدون مجوز جلوگیری شود و امکان طرح مطالبات حتی از سوی جمعهای کوچک دانشجویی نیز فراهم باشد.
منبع: Rokna
اخبار سیاسی