آیا اهمال کاری ارثی است؟ نقش ژنتیک در تنبلی چقدر است؟

مطالعه‌ای طولانی‌مدت که توسط پژوهشگران چینی انجام شده، نشان می‌دهد گرایش به تعویق انداختن کارها یا اهمال کاری تا حد قابل توجهی می‌تواند ریشه در ژنتیک افراد داشته باشد. این تحقیق با بررسی اسکن‌های MRI از ۷۱ جفت دوقلو در طول ۸ سال انجام شد.

نقش ژنتیک در اهمال کاری

نتایج این پژوهش که در ژانویه ۲۰۲۶ در مجله تخصصی NeuroImage: Clinical منتشر شد، حاکی از آن است که حدود ۴۷ درصد از گرایش به اهمال کاری تحت تأثیر عوامل ژنتیکی قرار دارد. تحلیل‌ها بر روی دوقلوهای هم‌تخمکی نشان داد تغییرات در مسیرهای انتقال‌دهنده‌های عصبی دوپامین و سروتونین که بخش‌های مختلف مغز را به هم متصل می‌کنند، عامل کلیدی در کاهش انگیزه و ایجاد این رفتار هستند. این یافته توضیح می‌دهد چرا این عادت در برخی خانواده‌ها شایع‌تر است.

راهکارهای مقابله با اهمال کاری ارثی

پژوهشگران تأکید کرده‌اند که اگرچه عوامل ژنتیکی سهم قابل توجهی دارند، اما استراتژی‌های محیطی می‌توانند به مقابله با این گرایش کمک کنند. از جمله این راهکارها می‌توان به تقسیم کارهای بزرگ به بخش‌های کوچک و قابل مدیریت و استفاده از تایمر برای ایجاد محدودیت زمانی اشاره کرد.

سیستم «بررسی سه‌گانه» برای شناسایی ریشه مشکل

دکتر آن-لور لو کانف، متخصص علوم اعصاب، معتقد است اهمال کاری نباید منبع شرمساری باشد، بلکه سیگنالی از مغز است که نشان می‌دهد مشکلی وجود دارد. وی برای درک علت این رفتار، سیستم «بررسی سه‌گانه» را پیشنهاد می‌کند:

توصیه‌های عملی برای غلبه بر تعویق

لو کانف برای هر بخش از این سیستم، راه‌حل‌هایی ارائه می‌دهد. برای مشکلات منطقی (سر)، ارزیابی مجدد دلایل انجام کار توصیه می‌شود. برای کارهای بی‌هیجان (قلب)، جذاب‌تر کردن محیط، مثلاً با همکاری یک دوست یا رفتن به کافی‌شاپ می‌تواند مؤثر باشد. در مواقع احساس غرق‌شدگی و کمبود منابع (دست)، درخواست کمک از دیگران راهگشا است. نکته کلیدی این است که به جای سرزنش خود، مانند یک محقق با موضوع برخورد کرده و آن را معمایی برای حل کردن ببینیم.

منبع: رکنا

سلامت