آیا انسان ۳۳ حس دارد؟ کشف پیچیدگی حواس پنجگانه

پژوهش‌های جدید در عصب‌شناسی، تصور قدیمی ارسطو مبنی بر وجود تنها پنج حس در انسان را به چالش کشیده‌اند. این مطالعات نشان می‌دهند احتمالاً بین ۲۲ تا ۳۳ حس در بدن انسان وجود دارند که در تعامل با یکدیگر، واقعیتی یکپارچه از جهان اطراف می‌سازند.

تعامل چندحسی در تجربیات روزمره

مطالعات نشان می‌دهد تجربه‌های روزمره در انسان به صورت چندحسی و درهم‌آمیخته اتفاق می‌افتند. از لمس آب در حمام گرفته تا رایحه شامپو و طعم چای تازه، این محرک‌ها همزمان فعال شده و تجربه‌ای واحد ارائه می‌دهند. این حواس با هم همکاری کرده و توسط مغز تلفیق می‌شوند.

تأثیر متقابل حواس بر ادراک

محققان دریافته‌اند که حس‌های مختلف دائماً در تعامل هستند. برای نمونه، رایحه‌ها می‌توانند برداشت از لمس یا حتی ظاهر یک شیء را تغییر دهند. بوی شامپوهایی با رایحه گل رز ممکن است حس ابریشمی‌تر بودن موها را ایجاد کند و بوی محصولات غذایی مانند ماست‌های کم‌چرب می‌تواند حس غنی بودن بافت آن را در دهان تقویت کند.

حس‌های فراتر از پنج حس معمول

پژوهشگران حس‌های مرتبط با بدن مانند حس عمقی (پروپریوسپشن) و حس دریافت درونی (اینتروسپشن) را بررسی کرده‌اند. حس عمقی به فرد کمک می‌کند بدون نگاه کردن، موقعیت دست و پای خود را درک کند، در حالی که حس دریافت درونی تغییرات داخلی مانند گرسنگی یا ضربان قلب را تشخیص می‌دهد. حس عاملیت نیز هنگام حرکت دادن اندام‌ها فعال می‌شود.

پیچیدگی حواس به ظاهر ساده

حتی حس‌های معمولی مانند لمس و چشیدن نیز ترکیبی از عوامل مختلف هستند. حس لمس شامل احساس دما، درد، فشار و تماس بدنی است. چشیدن نیز حاصل همکاری بویایی، چشایی و حس لمس است و طعم‌های پیچیده غذا را ممکن می‌سازد. برخی بوها نیز هنگام جویدن آزاد شده و از طریق حلق به بینی می‌رسند.

نمونه‌ای از تعامل حواس: ادراک طعم در پرواز

یک نمونه جالب از تعامل حواس در پرواز مشاهده شده است؛ غذاهای خاصی مانند آب گوجه فرنگی در شرایط پرواز طعم لذت‌بخش‌تری پیدا می‌کنند. مطالعات نشان دادند که صداهای محیطی در هواپیما، مانند نویز سفید، حساسیت به مزه‌هایی مانند ترشی یا شوری را کاهش می‌دهند، اما در مورد طعم اومامی (که در گوجه فرنگی وجود دارد) چنین اتفاقی نمی‌افتد و حتی این طعم تقویت می‌شود.

منبع: رکنا

سبک زندگی