آیا اقتصاد میتواند کلید توافق ایران و آمریکا در ژنو باشد؟
- مهمترین ریسک مذاکرات، تأثیرگذاری لابی اسرائیل بر روند و احتمال جایگزینی جنگ عنوان شده است.
مروری بر تحلیل یک دیپلمات پیشین از مذاکرات ژنو
در آستانه دور جدید گفتوگوهای ایران و آمریکا در ژنو، محمدحسین عادلی، رئیس کل پیشین بانک مرکزی و سفیر سابق ایران، در تحلیل خود بر نقش محوری اقتصاد در رسیدن به یک توافق پایدار تأکید کرده است. به باور وی، مذاکرهای موفق خواهد بود که طرفین آن را یک بازی «برد-برد» تلقی کنند و برای تبادل امتیاز آماده باشند.
اقتصاد به عنوان موتور محرک توافق
عادلی معتقد است بخش اقتصاد از مهمترین مؤلفهها در روابط بینالملل است. از نگاه او، اگر دو کشور بتوانند از توافق منافع اقتصادی کسب کنند، هم انگیزه برای توافق بیشتر میشود و هم پیمان مستحکمتر خواهد بود. در این چارچوب، رفع تحریمها مهمترین خواسته ایران و بهرهگیری از ظرفیتهای اقتصادی ایران، امتیازی برای طرف آمریکایی است.
ظرفیتهای ایران برای جذب سرمایهگذاری
به گفته این دیپلمات پیشین، ایران با دارا بودن منابع غنی نفت، گاز و معادن و هزینه تولید پایین در این بخشها، میتواند برای سرمایهگذاران خارجی جذاب باشد. وی اشاره کرد ایران به راحتی میتواند به ظرفیت تولید ناخالص داخلی بالای ۲۰۰۰ میلیارد دلار دست یابد. با این حال، برای تحقق این پتانسیل، ایجاد فرآیندهای سریعتر (Fast Track) برای جذب سرمایهگذاری مستقیم خارجی ضروری است.
دعوت از بخش خصوصی به میز مذاکره
یکی از پیشنهادات مطرح شده، مشارکت دادن بخش خصوصی و اتاق بازرگانی در فرآیند مذاکرات اقتصادی است. عادلی با این ایده موافق است و معتقد است مشورت با بخش خصوصی و حتی دخالت دادن آنها در مذاکرات تفصیلی میتواند بسیار مؤثر باشد.
ریسکهای پیشروی مذاکرات
وی در ادامه به چند ریسک عمده اشاره کرد: – **تأثیر لابی اسرائیل:** مهمترین ریسک، تعیین سیاست آمریکا بر اساس منافع اسرائیل است. به گفته او، اسرائیل هرگونه توافق را باخت استراتژیک میداند و ممکن است در هر مقطعی جنگ را جایگزین مذاکره کند. – **ریسک ادراکی:** سالها فاصله و تبادل ادبیات خصمانه ممکن است درک طرفین از یکدیگر را مخدوش کرده باشد، که این امر انعطافپذیری در مذاکره را کاهش میدهد. – **مذاکره غیرمستقیم و طولانی:** این روش اگرچه ممکن است منافعی تاکتیکی داشته باشد، اما پیام قهرآمیز منتقل میکند و احتمال شکست را با طولانی شدن و مداخله عوامل بیرونی افزایش میدهد. وی هشدار داد با توجه به ویژگیهای شخصیتی دونالد ترامپ، مذاکرات باید هرچه سریعتر به نتیجه برسد.
منبع: Ecoiran
اخبار سیاسی