آیا آمپولهای لاغری بدون تجویز پزشک خطرناک هستند؟
مروری کوتاه بر خبر
- مصرف خودسرانه آمپولهای لاغری میتواند عوارضی مانند مشکلات گوارشی و در موارد نادر، نارسایی کلیه یا التهاب لوزالمعده ایجاد کند.
- کاهش وزن حاصل از این داروها معمولاً با توقف مصرف، بازگشتپذیر است مگر با تغییر سبک زندگی.
- طبق آمار ۲۰۲۲ سازمان جهانی بهداشت، از هر ۸ نفر در جهان یک نفر با چاقی مواجه است و در ایران بیش از نیمی از بزرگسالان اضافه وزن یا چاقی دارند.
- متخصصان تأکید میکنند مصرف این داروها فقط برای افراد کاندید و پس از بررسیهای پزشکی مانند ارزیابی BMI و سابقه سرطان تیروئید مجاز است.
- این باور که آمپولهای لاغری بدون نیاز به تغییر سبک زندگی معجزه میکنند، اشتباه است.
مروری بر وضعیت چاقی و یک راهحل پرطرفدار
چاقی به عنوان یکی از چالشهای جدی سلامت در جوامع امروزی شناخته میشود. زندگی کمتحرک و مصرف غذاهای پرکالری، نه تنها ظاهر افراد را تحت تأثیر قرار میدهد، بلکه احتمال ابتلا به بیماریهایی مانند دیابت نوع ۲، فشار خون بالا، مشکلات قلبی و برخی سرطانها را افزایش میدهد. در سالهای اخیر، **آمپول لاغری** به یکی از ابزارهای رایج کنترل وزن تبدیل شده است. داروهایی مانند سماگلوتاید، لیراگلوتاید و اورلیستات برای کاهش اشتها، تنظیم قند خون یا افزایش سوختوساز بدن به کار میروند.
هشدار متخصصان درباره مصرف خودسرانه
با وجود اثرات مثبت، مصرف این آمپولها باید فقط با نظر پزشک انجام شود. مرضیه موحدی راد، استاد غدد و متابولیسم، تأکید کرد: «مصرف این آمپولها تنها باید پس از مشورت با پزشک و انجام بررسیهای لازم باشد.» پزشکان برای تشخیص فرد مناسب، شاخص توده بدنی (BMI)، اندازه دور کمر، سن و سایر شرایط را مد نظر قرار میدهند. وی هشدار داد افرادی با سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان تیروئید نباید از این داروها استفاده کنند و ارزیابی عملکرد تیروئید پیش از تجویز ضروری است.
عوارض احتمالی و بازگشت وزن
مصرف خودسرانه این داروها میتواند عوارضی مانند تهوع، استفراغ، اسهال، یبوست، سردرد و سرگیجه ایجاد کند. در موارد نادر، مشکلات جدیتری از جمله التهاب لوزالمعده، نارسایی کلیه یا اختلال در عملکرد کبد گزارش شده است. یک نکته کلیدی که موحدی راد بر آن تأکید کرد، بازگشتپذیری کاهش وزن است. توقف مصرف دارو معمولاً منجر به بازگشت سریع وزن میشود، به ویژه اگر فرد در سبک زندگی و رژیم غذایی خود تغییری ایجاد نکرده باشد. میزان کاهش وزن ناشی از این داروها نیز از فردی به فرد دیگر متفاوت است و قابل پیشبینی دقیق نیست.
آمار جهانی و وضعیت ایران
طبق گزارش سازمان جهانی بهداشت در سال ۲۰۲۲، از هر ۸ نفر در جهان یک نفر با چاقی مواجه بود. چاقی در بزرگسالان از سال ۱۹۹۰ تاکنون بیش از دو برابر و در نوجوانان حدود چهار برابر شده است. در همان سال، ۴۳ درصد از بزرگسالان دارای اضافه وزن و ۱۶ درصد مبتلا به چاقی بودند. در ایران نیز بیش از نیمی از بزرگسالان اضافه وزن یا چاقی دارند و افزایش شیوع این مشکل در کودکان و نوجوانان نگرانیزا است.
راهحل اصولی: ترکیب درمان و تغییر سبک زندگی
برای کاهش وزن پایدار و سالم، تغییر رژیم غذایی، افزایش فعالیت بدنی، مدیریت استرس و خواب کافی اهمیت بنیادین دارد. آمپولهای لاغری تنها در موارد خاص و با تشخیص پزشک متخصص میتوانند به عنوان درمان مکمل استفاده شوند. موحدی راد همچنین به باورهای نادرست اشاره کرد و گفت: «این تصور که آمپولهای لاغری بدون نیاز به تغییر سبک زندگی معجزه میکنند، اشتباه است.» وی افزود شایعه افزایش خطر سرطان تیروئید در اثر مصرف این داروها صحت علمی ندارد.
منبع: رکنا
سبک زندگی