آسفالت ۴۰۰۰ ساله؛ مهندسی سومریان چه رازهایی داشت؟

تحقیقات جدید نشان می‌دهد صنعتگران سومری در حدود ۴۰۰۰ سال پیش، از فرمول‌های فناورانه دقیقی برای مهندسی مواد قیری استفاده می‌کردند. این روش‌ها که شامل تعادل دقیق فیبرهای گیاهی، پودرهای معدنی و گرمایش کنترل‌شده بود، شباهت قابل توجهی به اصول مهندسی آسفالت امروزی دارد. تحلیل‌های میکروسکوپی پیشرفته روی نمونه‌های کشف‌شده در شهر ابو طبیره، جزئیات این دانش پیشرفته باستانی را آشکار کرده است.

کشف «طلای سیاه» و مهندسی باستانی

قیر در بین‌النهرین باستان ماده‌ای ضروری برای آب‌بندی، چسبندگی و ساخت بود. اما صنعتگران سومری به جای استفاده از قیر خام که در گرما نرم و در سرما شکننده می‌شد، آن را مهندسی می‌کردند. محققان با بررسی ۵۹ نمونه از ابو طبیره و با استفاده از میکروسکوپ دیجیتال با وضوح بالا و پردازش تصویر مبتنی بر یادگیری ماشینی، به مطالعه ریزساختار این مواد پرداختند. این تحلیل‌ها انتخاب‌های آگاهانه در طراحی مواد را نشان داد.

چهار فرمول برای چهار کاربرد

تحلیل‌های آماری چهار خوشه ترکیبی متمایز را که هر کدام مربوط به کاربرد خاصی بود، شناسایی کرد: – **چسب ابزار**: برای اتصال تیغه سنگی به داس، حاوی فیبر گیاهی فراوان و مواد معدنی کم بود تا از ترک خوردن جلوگیری کند. – **شمش‌های تجاری**: بلوک‌های مستطیلی با فرمول یکنواخت که احتمالاً به عنوان محصول نیمه‌تمام استانداردشده برای تجارت استفاده می‌شدند. – **اجسام کروی**: ساختار همگن و غنی از ادخال داشتند و احتمالاً به عنوان ذخیره فشرده قیر فرآوری‌شده برای استفاده‌های بعدی شکل داده شده بودند. – **مواد آب‌بندی**: ترکیبی متعادل از افزودنی‌های گیاهی و معدنی برای بهینه‌سازی ضدآب بودن و دوام در محیط باتلاقی.

اقتصاد چرخشی و بازیافت در هزاره سوم پیش از میلاد

مطالعه حاضر شواهدی از بازیافت سیستماتیک قیر را نیز کشف کرده است. قیر ماده‌ای بسیار ارزشمند بود و از ابزارهای شکسته یا ضایعات تولید، جمع‌آوری و مجدداً فرآوری می‌شد. گرمایش مکرر برای بازیافت، اثرات میکروسکوپی خاصی بر جای می‌گذاشت و صنعتگران با افزودن فیبر یا پرکننده‌های معدنی جدید، خواص مواد بازیافتی را تنظیم می‌کردند. این رویکرد شباهت زیادی به اصول اقتصاد چرخشی مدرن دارد.

منطق مشترک با مهندسی مدرن

شباهت‌های بین روش‌های سومری و مهندسی آسفالت امروز تصادفی نیست. مهندسان مدرن نیز برای تقویت آسفالت از فیبرهای سلولزی یا مصنوعی و برای تنظیم ویسکوزیته از پرکننده‌های معدنی مانند پودر سنگ آهک استفاده می‌کنند. این همگرایی نشان‌دهنده مواجهه با چالش‌های مشابه و رسیدن به راه‌حل‌های مهندسی مشابه، از طریق تجربه سیستماتیک و دانش بین‌نسلی در دوران باستان است.

منبع: Hamshahrionline