کم‌تحرکی مفرط چه بلایی بر سر مغز می‌آورد؟ توصیه‌های یک متخصص طب سنتی

مریم جهانگیر، متخصص طب سنتی ایرانی، در گفت‌وگویی به ارائه راهکارهای عملی برای تنظیم خواب، مدیریت استرس و بهبود گوارش پرداخت. وی بر کنترل خواب روزانه، تنظیم زمان شام و رعایت بهداشت خواب برای داشتن خوابی باکیفیت تأکید کرد. جهانگیر همچنین عوامل تقویت‌کننده و تضعیف‌کننده حافظه و توصیه‌های غذایی مخصوص دانشجویان در ایام امتحانات را تشریح نمود.

تنظیم خواب و بهبود کیفیت آن

جهانگیر نخستین گام برای تنظیم خواب را کنترل خواب روزانه دانست و توصیه کرد افراد صبح زود بیدار شده و در طول روز، به ویژه در فصول سرد، از خوابیدن پرهیز کنند یا تنها خواب کوتاهی در میانه روز داشته باشند. وی تأکید کرد تنظیم ساعت و کیفیت وعده شام، شامل پرهیز از غذاهای پرادویه، چرب، شیرین و نوشیدنی‌های کافئین‌دار حداقل دو ساعت قبل از خواب، برای پیشگیری از ریفلاکس و بدخوابی ضروری است. بهره‌گیری از تدابیری مانند کاهش تدریجی نور، دوش آب ولرم، تمرینات تن‌آرامی و ماساژ کف پا نیز به دستیابی به خوابی باکیفیت کمک می‌کند.

راهکارهای مدیریت استرس و تقویت روان

این متخصص طب سنتی برای مدیریت استرس، تقویت ارتباط فرد با درون خود را گام نخست دانست. تهیه فهرستی از توانمندی‌ها و شکرگزاری، از مقایسه مداوم با دیگران جلوگیری کرده و تاب‌آوری را افزایش می‌دهد. استفاده از مناظر طبیعی، شنیدن اصوات ملایم، تقویت ارتباط با خانواده و پرهیز از پیگیری اخبار منفی و فضای مجازی در زمان استرس، از دیگر توصیه‌های او بود. جهانگیر همچنین مصرف خوراکی‌هایی مانند سیب، به، مویز و بادام و استفاده از روایح طبیعی مانند گلاب و گل نرگس را در کاهش استرس مؤثر عنوان کرد.

بهبود گوارش با اصلاح عادات غذایی

جهانگیر شناسایی عوامل برهم‌زننده هضم را اولین قدم برای بهبود گوارش دانست. به گفته وی، فعالیت بدنی سنگین پس از غذا، درهم‌خوری و روی‌هم‌خوری از علل اصلی سوءهاضمه هستند. رعایت نکردن فاصله نوشیدن مایعات با غذا، خوب نجویدن غذا، غذا خوردن در حالت ایستاده یا تحت استرس از دیگر عادات غلطی است که با اصلاح آن‌ها بسیاری از مشکلات گوارشی رفع می‌شود.

جایگزین‌های طبیعی برای هوس‌های غذایی

وی میل شدید به شیرینی، فست‌فود و نوشیدنی‌های صنعتی را نوعی وابستگی عادتی دانست که با سیستم پاداش مغز مرتبط است. برای ترک تدریجی، مصرف متعادل جایگزین‌های طبیعی مانند کشمش، مویز، توت خشک، انجیر، عسل و برگه میوه‌ها توصیه شده است. برای جایگزینی نوشیدنی‌های قندی، آب طعم‌دار با کمی سکنجبین یا آب لیمو و عرقیات گیاهی و برای فست‌فودها، نمونه‌های خانگی مانند پیتزای خانگی پیشنهاد می‌شود.

تقویت حافظه و تغذیه مناسب دانشجویان

جهانگیر داشتن خواب کافی شبانه، پرهیز از خواب طولانی روز به ویژه نزدیک غروب، فعالیت بدنی متناسب و کنترل استرس را از عوامل تقویت حافظه برشمرد. وی برای تقویت مغز دانشجویان در ایام امتحانات، مصرف تنقلاتی مانند انجیر، بادام، گردو، مویز و نیز مرباهای کم‌شکر به و سیب و میوه‌های تازه مانند سیب و گلابی را توصیه کرد.

مفهوم استراحت ذهنی و یک تمرین عملی

به گفته این متخصص، استراحت ذهنی به معنای کاهش ورودی‌های حسی و کنترل افکار است. یک تمرین مناسب، دراز کشیدن و انجام تنفس عمیق شکمی است: دم عمیق از بینی به مدت ۳ تا ۵ ثانیه، ۳ ثانیه مکث، بازدم عمیق از دهان به مدت ۳ تا ۵ ثانیه و تکرار این چرخه تا ۱۰ بار. این کار را می‌توان یک تا سه نوبت در روز انجام داد.

منبع: Isna