کشف یک منظومه سیارهای با چینش عجیب: الگوی جدیدی در کهکشان؟

مروری کوتاه بر خبر
- کشف منظومهای با ستاره LHS 1903 که الگوی پذیرفتهشده چینش سیارات را نقض میکند.
- شناسایی چهار سیاره با ترتیب غیرمعمول سنگی، گازی، گازی، سنگی.
- این نخستین بار است که چنین ساختار منحصربهفردی در میان بیش از ۶ هزار سیاره فراخورشیدی مشاهده میشود.
- نظریه شکل گیری همزمان سیارات در یک دیسک گاز و غبار با این کشف به چالش کشیده شده است.
- محققان احتمال میدهند شکل گیری پیاپی سیارات یا نبود گاز کافی در زمان شکلگیری، دلیل این الگو باشد.
ستارهشناسان با کشف منظومهای جدید در کهکشان راهشیری، باورهای رایج درباره الگوی چینش سیارات را زیر سؤال بردهاند. این منظومه، که حول ستارهای به نام LHS 1903 میچرخد، دارای ترتیبی کاملاً بیسابقه است و نظریههای شکلگیری منظومههای سیارهای را به چالش میکشد.
یک کشف که الگوها را برهم زد
در منظومه شمسی ما و بسیاری از منظومههای شناختهشده دیگر، سیارات سنگی نزدیک به ستاره و غولهای گازی در فاصلههای دورتر قرار دارند. با این حال، دادههای جمعآوریشده توسط تلسکوپهایی از جمله تلسکوپ فضایی CHEOPS آژانس فضایی اروپا، منظومهای را نشان میدهد که این قاعده را نقض میکند. در این منظومه، نزدیکترین سیاره به ستاره، سنگی است، دو سیاره بعدی غول گازی هستند، اما چهارمین و دورترین سیاره، دوباره سنگی است. این چینش «سنگی-گازی-گازی-سنگی» تاکنون در هیچ منظومه دیگری دیده نشده است.
چالش با نظریههای پیشین
نظریههای پذیرفتهشده شکلگیری سیارات پیشبینی میکنند که تشعشعات ستاره، گازها را از سیارات نزدیک دور میکند و آنها را سنگی میسازد، در حالی که در فاصله دورتر، غولهای گازی شکل میگیرند. کشف اخیر این الگوی ثابت را رد میکند. توماس ویلسون، محقق دانشگاه وارویک و نویسنده اصلی این مطالعه، توضیح میدهد که ممکن است سیارات این منظومه بهطور متوالی و یکی پس از دیگری شکل گرفته باشند، نه همزمان در یک دیسک گاز و غبار. همچنین احتمال میرود که این منظومه زمانی شکل گرفته که بیشتر گاز موجود در فضا از بین رفته بود.
اهمیت کشف در گستره کهکشان
از دهه ۱۳۷۰ خورشیدی تاکنون، بیش از ۶ هزار سیاره فراخورشیدی شناسایی شدهاند، اما این نخستین بار است که منظومهای با چنین الگوی منحصربهفردی مشاهده میشود. این کشف نشان میدهد که تنوع در ساختار منظومههای سیارهای ممکن است بسیار بیشتر از تصورات پیشین باشد و مسیر جدیدی برای درک فرآیندهای شکلگیری سیارات در جهان گشوده است.
منبع: رکنا
اخبار علم و فناوری