«کافه سلطان»؛ نگاهی غیرمستقیم به جنگ ۱۲ روزه در جشنواره فیلم فجر

بررسی فیلم «کافه سلطان» در جشنواره فیلم فجر

نشست بررسی فیلم سینمایی «کافه سلطان» از آثار حاضر در چهل‌وچهارمین جشنواره ملی فیلم فجر، روز جمعه ۱۷ بهمن در پردیس ملت برگزار شد. در این جلسه که توسط حمیدرضا مدقق اجرا شد، مصطفی رزاق‌کریمی (کارگردان)، مرتضی رزاق‌کریمی (تهیه‌کننده)، محمدرضا شریفی‌نیا (بازیگر) و عطیه آرندی (نویسنده) حضور داشتند.

دیدگاه تهیه‌کننده: جشنواره به معنای جشن نیست

مرتضی رزاق‌کریمی، تهیه‌کننده فیلم، در ابتدای نشست به فضای حاکم بر جشنواره اشاره کرد و گفت: «باید بدانیم که جشنواره به معنای جشن نیست. در شرایط دشوار و غم‌بار جامعه، امکان برگزاری جشن وجود ندارد.» او درباره انتخاب سوژه فیلم توضیح داد: «پیشنهادهای مختلفی برای ساخت فیلم با این موضوع به من داده شد، اما ترجیح دادم مدتی از وقوع حادثه بگذرد. وقتی با متن عطیه آرندی روبرو شدم، که به طور غیرمستقیم به این رخداد پرداخته بود، تصمیم گرفتم فیلم را تولید کنم.»

نگاه غیرمستقیم نویسنده و کارگردان به جنگ

عطیه آرندی، نویسنده فیلم که اهل اصفهان است، درباره ایده اولیه گفت: «در زمان جنگ، جاده‌ها یکباره شلوغ شدند و این پرسش برایم ایجاد شد که وضعیت کافه‌هایی که همیشه در این مسیر بودند اکنون چگونه است.» مصطفی رزاق‌کریمی، کارگردان نیز اظهار داشت: «از سوی برخی ارگان‌ها پیشنهاد ساخت فیلم درباره جنگ مطرح شد اما در زمانی که هنوز اجساد قربانیان جنگ به خاک سپرده نشده بودند، موضوع را نپذیرفتم.» او تاکید کرد: «در فیلم «کافه سلطان»، اتفاقاتی از جنگ ۱۲ روزه نیز به نمایش درآمده است، اما من از نگاه خودم به جهان، آثارم را روایت می‌کنم.»

انتقاد شریفی‌نیا و پیشنهاد تغییر عنوان جشنواره

محمدرضا شریفی‌نیا، بازیگر فیلم، ضمن تسلیت به خانواده‌های داغدار، گفت: «ای کاش می‌توانستیم تغییراتی در فرمت جشنواره ایجاد کنیم. مثلاً از عنوانی مانند «یادآوری» استفاده کنیم تا شرایط برای یک یادنامه فراهم شود.» او در ادامه به حاشیه‌های ایجاد شده اشاره کرد و افزود: «برخی نیامدند و این مسئله نباید به ترس تعبیر شود، بلکه نوع عزاداری آنها متفاوت بوده است. این دوقطبی کردن جامعه بسیار آسیب‌زا است.»

تمرکز بر گفت‌وگو و ابعاد انسانی

مرتضی رزاق‌کریمی درباره رویکرد فیلم توضیح داد: «این فیلم به شکلی غیر مستقیم با موضوع جنگ ارتباط دارد. آثاری که به شیوه غیرشعاری ساخته شوند، می‌توانند برای مخاطبان جهانی جذاب‌تر باشند.» مصطفی رزاق‌کریمی نیز تاکید کرد: «من در فیلم‌های خود همیشه موضوع انسان را محور قرار داده‌ام. تمرکز این فیلم نیز بر ابعاد انسانی است، نه جنگی.» شریفی‌نیا در پایان با مقایسه این فیلم با سایر آثار جنگی گفت: «در فیلم «کافه سلطان»، همه چیز بر پایه گفت‌وگو میان شخصیت‌ها پیش می‌رود و مسیر تحول انسان‌ها به دقت روایت می‌شود.»

چهره ها