چرا صادرات خرمای ایران در بازار جهانی عقبنشینی کرده است؟
مروری کوتاه بر خبر
- ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان خرما در جهان است اما سهم آن از بازار جهانی کاهش یافته.
- یک پژوهش دانشگاهی صادرات خرما به ۲۰ شریک تجاری از ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۱ را تحلیل کرده است.
- تحریمهای بینالمللی، بهویژه در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳، ضربه سنگینی به صادرات زده.
- تفاوت سطح اقتصادی با شرکا و رقبای قدرتمند از عوامل منفی مؤثر هستند.
- تولید ناخالص داخلی کشورهای مقصد و اشتراکات مذهبی اثر مثبت داشتهاند.
- پژوهشگران بر تنوعبخشی به بازارها و تقویت کیفیت برای رقابتپذیری تأکید میکنند.
بر اساس یک پژوهش دانشگاهی، صادرات خرمای ایران در بازار جهانی با چالشهایی مواجه شده است. این تحقیق که دادههای ۱۸ ساله را بررسی کرده، نشان میدهد عواملی مانند تحریمها و رقابت بینالمللی، علیرغم ظرفیت بالای تولید ایران، بر عملکرد صادراتی تأثیر منفی گذاشتهاند.
عوامل کلیدی در صادرات خرما
محمد خداوردیزاده، دانشیار اقتصاد کشاورزی دانشگاه ارومیه، به همراه همکارانی از دانشگاه تهران، پژوهشی را با تمرکز بر بازار شرکای تجاری ایران انجام دادهاند. این تحقیق با استفاده از «الگوی جاذبه» و دادههای صادرات به ۲۰ شریک تجاری بین سالهای ۲۰۰۳ تا ۲۰۲۱ صورت گرفته است. یافتهها حاکی از آن است که بازار صادراتی خرما به سمت رقابتیتر شدن حرکت کرده است.
عوامل مثبت و منفی مؤثر
از جمله عوامل مثبت شناساییشده، تولید ناخالص داخلی کشورهای مقصد، داشتن مرز مشترک و اشتراکات مذهبی است. در سوی مقابل، تفاوت زیاد سطح اقتصادی با شرکا، حضور رقبای قدرتمند و بهویژه اعمال تحریمهای بینالمللی، تأثیر منفی بر صادرات داشتهاند. محققان تأکید کردهاند که تحریمها در بازه ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۳ ضربه قابل توجهی وارد کرده است.
راهکارهای پیشنهادی پژوهش
این پژوهش که نتایج آن در فصلنامه «مطالعات اقتصادی کاربردی ایران» منتشر شده، بر تنوعبخشی به بازارهای صادراتی بهجای تمرکز بر چند کشور خاص تأکید دارد. شناسایی بازارهای جدید در میان کشورهای همسو از نظر سیاسی و فرهنگی، راهکاری برای کاهش اثرات تحریمها عنوان شده است. همچنین تقویت کیفیت محصول، توجه به سلیقه مصرفکننده و رعایت استانداردهای بینالمللی، از دیگر راهکارهای عملی برای افزایش رقابتپذیری خرمای ایران در بازار جهانی است.
منبع: asriran.com
اخبار اقتصادی