چرا تحلیل‌های دستگاه‌های امنیتی باید عمومی شود؟

مروری بر دیدگاه یک استاد دانشگاه

کیومرث اشتریان، استاد دانشگاه تهران، در تحلیلی بر ضرورت انتشار عمومی تحلیل‌های دستگاه‌های امنیتی از مسائل سیاسی تاکید کرده است. او معتقد است هرچه فعالیت‌های یک دستگاه پنهان‌تر باشد، امکان تحلیل عملکرد آن کمتر می‌شود و این می‌تواند دستگاه امنیتی را در چرخه بی‌پایانی از محدودیت دانشی فروببرد.

چالش‌های نظارت و تحلیل درون‌سازمانی

اشتریان به چند چالش کلیدی در درون دستگاه‌های امنیتی اشاره می‌کند. نخست، تفوق تحلیل سیاسی بر تحلیل اطلاعاتی است که تحت تاثیر مفاهیم کش‌داری مانند «اقدام علیه امنیت ملی» قرار دارد. دوم، ساختار سلسله‌مراتبی است که در آن سطوح پایین‌تر ممکن است تحلیل‌های مطابق میل مقامات بالاتر ارائه دهند. سوم، فقدان بحث سیاست‌گذاری امنیتی در عرصه عمومی است که به یک تابو تبدیل شده و آسیب‌زا است.

نقد جناحی و لزوم عرصه بی‌طرف عمومی

این تحلیلگر تاکید می‌کند که نقد فعالان سیاسی از دستگاه‌های امنیتی اغلب با گرایش‌های جناحی آنان درهم می‌آمیزد و از بی‌طرفی لازم برخوردار نیست. او با ذکر مثالی از یک فعال دانشجویی سابق که پس از آزادی به کمپ مجاهدین خلق پیوست، استدلال می‌کند که یک عرصه بی‌طرف عمومی حتی می‌تواند مقوم دستگاه‌های امنیتی باشد. به گفته او، مقامات درون حاکمیت نیز به دلیل ملاحظات شغلی اغلب نمی‌توانند نقد کارآمدی ارائه دهند.

راه‌حل‌های پیشنهادی: از تکثر نهادی تا استراتژی نیروی انسانی

اشتریان دو راه‌حل اصلی را مطرح می‌کند. اول، «تکثر دستگاه‌های امنیتی» که می‌تواند هم از ناهماهنگی بکاهد و هم حقوق شهروندان را بهتر حفظ کند. او به جامعه اطلاعاتی آمریکا اشاره می‌کند که در سه لایه و شامل صدها دستگاه عمل می‌کند. دوم، توجه به استراتژی نیروی انسانی است، چرا که یکدستی و یکپارچگی بیش از حد می‌تواند تفوق تحلیل سیاسی بر امنیتی را تشدید کند و در بحران‌ها، ملاحظات جناحی را حاکم سازد.

منبع: fararu.com

اخبار سیاسی