چرا ایتالیا برندهای خودرویی‌اش را حفظ کرد اما بریتانیا نتوانست؟

این تحلیل به مقایسه سرنوشت متفاوت برندهای خودرویی در دو کشور بریتانیا و ایتالیا می‌پردازد. در حالی که بریتانیا بسیاری از برندهای تاریخی خود را از دست داده یا به فروش رسانده، ایتالیا با نگاهی فرهنگی و هویتی، برندهای قدیمی خود را حفظ کرده است. این تفاوت، ریشه در نگرش متفاوت به خودرو به عنوان یک کالای اقتصادی صرف در مقابل یک نماد ملی دارد.

صنعت در برابر هویت؛ سرنوشت متفاوت دو کشور

بریتانیا زمانی یکی از قطب‌های اصلی خودروسازی اروپا بود و برندهایی مانند جگوار، ام‌جی و مینی نماد دوران درخشان این صنعت محسوب می‌شدند. با این حال، در دهه‌های گذشته، بسیاری از این نام‌های بزرگ یا به تملک شرکت‌های خارجی درآمدند یا از میان رفتند. صنعت خودروی بریتانیا تحت فشار رقابت جهانی، مشکلات مدیریتی و ضعف سرمایه‌گذاری، تدریجاً کوچک شد و برندها به دارایی‌هایی قابل معامله تبدیل شدند. بر اساس این تحلیل، در فرهنگ صنعتی بریتانیا، خودرو بیش از آنکه یک «نماد ملی» باشد، یک محصول اقتصادی دیده می‌شد. هنگامی که بازدهی کاهش یافت، کنار گذاشته شد؛ تصمیمی که شاید از منظر بازار منطقی به نظر برسد، اما به بهای از دست رفتن میراث صنعتی تمام شد.

ایتالیا؛ خودرو به مثابه میراث فرهنگی

در مقابل، ایتالیا رابطه‌ای متفاوت با صنعت خودرو دارد. برندهایی مانند لانچیا، مازراتی و آلفارومئو حتی در دوره‌هایی که عملکرد تجاری متوسط یا ضعیفی داشته‌اند، همچنان حفظ شده‌اند. دلیل این پایداری را باید در جایگاه نمادین این برندها جست‌وجو کرد. در ایتالیا، خودرو صرفاً یک وسیله حمل‌ونقل یا یک بنگاه اقتصادی نیست، بلکه بخشی از هویت ملی، طراحی صنعتی و حتی غرور تاریخی کشور به شمار می‌رود. تعطیلی کامل یک برند قدیمی، نه فقط یک تصمیم اقتصادی، بلکه نوعی آسیب فرهنگی تلقی می‌شود.

حتی در شرایطی که برخی از این برندها به لحاظ مالی تحت فشار بوده‌اند، ساختارهای مالکیتی جدید – از جمله حضور در گروه‌هایی مانند استلانتیس – به جای حذف نام‌ها، تلاش کرده‌اند آن‌ها را بازآفرینی کنند. حفظ نام تجاری، حتی با سبد محصول محدود، به معنای حفظ سرمایه نمادین است.

منطق بازار در مقابل منطق هویت

این تحلیل را می‌توان به زبان اقتصاد سیاسی نیز بازخوانی کرد. در بریتانیا، صنعت خودرو عمدتاً بر مبنای کارایی و رقابت‌پذیری جهانی سنجیده شد. برندهایی که توان تطبیق با این معیارها را نداشتند، حذف شدند یا به تملک سرمایه خارجی درآمدند.

اما در ایتالیا، «سرمایه نمادین» در کنار سرمایه مالی اهمیت دارد. یک برند تاریخی حتی اگر سهم بازار محدودی داشته باشد، همچنان حامل ارزش فرهنگی است. این نگاه باعث شده نام‌هایی که در شرایط صرفاً اقتصادی شاید حذف می‌شدند، فرصت بازسازی و احیا پیدا کنند.

فراتر از نوستالژی؛ هویت به عنوان مزیت رقابتی

مسئله صرفاً نوستالژی نیست. در عصر برندینگ و اقتصاد توجه، هویت تاریخی می‌تواند خود به یک مزیت رقابتی تبدیل شود. کشوری که برندهایش را به‌عنوان بخشی از روایت ملی حفظ می‌کند، در بلندمدت از سرمایه‌ای بهره‌مند می‌شود که صرفاً با ترازنامه مالی قابل اندازه‌گیری نیست. پرسش نهایی یک پرسش فرهنگی است: آیا یک صنعت صرفاً تا زمانی ارزشمند است که سودآور باشد، یا بخشی از دارایی ناملموس یک ملت محسوب می‌شود؟ پاسخ بریتانیا و ایتالیا در دهه‌های گذشته به این پرسش متفاوت بوده و نتیجه این تفاوت نگاه، امروز در نقشه برندهای فعال اروپا به وضوح دیده می‌شود.

منبع: ecoiran.com

اخبار خودرو